Na przestrzeni wieków słowo „Wersal” stało się synonimem bogactwa i przepychu, każdy z nas kojarzy nazwę z największym pałacem w Europie i siedzibą królów Francji. Jednak sam Wersal (Versailles) to w istocie miasteczko położone ok. 20 km od centrum Paryża, którego główną atrakcją jest barokowy Pałac Wersalski (Château de Versailles) z rozległymi ogrodami i parkiem.

Krótka historia

W początkowych założeniach miał być on pałacem myśliwskim – wzniesiono go w XVII wieku, za czasów panowania Ludwika XIII, który wielokrotnie jeździł w te okolice na polowania, trwające aż do nocy. Zatrzymywał się wtedy w gospodach wiejskich, co spotykało się z oburzeniem szlachty (takie warunki nie przystoją przecież władcy), stąd zdecydowano się wybudować w okolicy nieduży zamek myśliwski, w którym Ludwik XIII spał po raz pierwszy w 1624 roku. Królowi tak spodobało się to miejsce, że postanowił powiększyć i upiększyć rezydencję. Z powodu ogromnej sympatii kolejnych władców do tego miejsca, Wersal rozbudowywano i udoskonalano, zorganizowano także ogrody i wybudowano fontanny.

W 1674 r. pałac był już znany w całej Europie, udostępniono go nawet do zwiedzania. Osiem lat później stał się największą rezydencją na Starym Kontynencie i od 1682 roku oficjalną siedzibą króla Francji (przeniesioną tu z Pałacu Luwr przez Ludwika XIV). Pełnił on niejako funkcję stolicy kraju.
W czasach świetności mogło tu przebywać do 20 tysięcy ludzi – sam dwór królewski Króla Słońce (Ludwika XIV) wraz z ministrami składał się z tysiąca urzędników, których obsługiwało 4 tysiące służących. Dopiero rewolucja francuska zakończyła okres rozkwitu pałacu, wnętrza splądrowano, skradziono dzieła sztuki, a budynek popadał w ruinę.

W 1833 roku urządzono tu Muzeum Historii Francji, w którym zgromadzono obrazy i rzeźby związane z najważniejszymi momentami w historii kraju.

Zwiedzanie

Chcąc spokojnie zwiedzić cały kompleks pałacowy, wraz z ogrodami i parkiem, trzeba przeznaczyć na to cały dzień. Spacer z dworca kolejowego zajmuje 15-20 minut (po drodze liczne tabliczki wskazują nam właściwą drogę). Wejście na teren pałacu prowadzi przez bramę ozdobioną złotym herbem królewskim wprost na pierwszy z dziedzińców, zwany Dziedzińcem Ministrów.

Prowadzi on nas do mniejszego Dziedzińca Marmurowego (nazwa pochodzi od płyt, którymi został wyłożony), otoczonego trzema skrzydłami budynku – najstarszą częścią kompleksu, dawnego pałacyku myśliwskiego Ludwika XIII.

Dziedziniec Ministrów

Pałac jest jedną z najwspanialszych budowli baroku klasycznego. Składa się z dwóch kondygnacji. Zwiedzanie rozpoczynamy od skrzydła południowego, od parteru. W tutejszych salach ulokowano głównie wystawy dotyczące historii pałacu oraz ogrodów, z obrazami i planami ukazującymi ich dawny wygląd.

Korytarz na parterze

Prawdziwą perełką są natomiast reprezentacyjne apartamenty królewskie ulokowane na piętrze. Pierwsze pomieszczenia noszą nazwy związane z mitologią rzymską – salon Wenus, Diany, Marsa (sala balowa), Merkurego (sala do gier towarzyskich) i Apollina (sala tronowa Ludwika XIV ozdobiona portretem Króla Słońce).

Dalej przechodzimy przez Salon Wojny, upamiętniający zwycięskie bitwy Ludwika XIV, oraz Salon Pokoju, sławiący administracyjne osiągnięcia króla.

Jeden z salonów na piętrze

Centralną część pałacu przeznaczono na słynną Galerię Zwierciadlaną, o długości 75 metrów. Zdobi ją 17 ogromnych luster, które za czasów króla uważane były za największe lustra na świecie, zawieszonych naprzeciw 17 wielkich okien. To w Galerii urządzano najważniejsze uroczystości, w tym oczywiście wystawne, królewskie bale. W tym najbardziej efektownym pomieszczeniu proklamowano w 1870 roku powstanie zjednoczonego Cesarstwa Niemieckiego, a w 1919 roku podpisano traktat kończący I Wojnę Światową.

Galeria Zwierciadlana

Z Galerii trasa prowadzi nas do sypialni królowej, w której też następowały królewskie porody. Były one zawsze wydarzeniem publicznym, aby przeciwdziałać próbom wpłynięcia na bieg sukcesji, tak więc podczas porodu obecni było najwyżsi dostojnicy dworscy oraz przedstawiciele arystokracji.

Sypialnia królowej

Na piętrze znajduje się także trzynawowa kaplica, przedzielona łukami wspartymi na czworobocznych filarach.

Kaplica wersalska

Po zachodniej stronie pałacu rozpościerają się rozległe ogrody z parkiem, które łącznie zajmują powierzchnię powyżej 800 hektarów i są dostępne do zwiedzania za darmo. Na wprost od zachodniej fasady widzimy główną aleję, z górującą nad nią spektakularną fontanną Latony. Idąc wzdłuż osi głównej parku dochodzimy do Wielkiego Kanału, gdzie odbywały się romantyczne przejażdżki gondolami, a król urządzał przyjęcia na łodziach.

Fontanna Latony

Skręcając stąd w prawo dochodzimy do pałacu Grand Trianon (1687 r.), który miał być dla króla zacisznym miejscem, daleko od dworskiego zgiełku. Tu też znajdował się apartament kochanki Ludwika XIV. Po zmianie ustroju w pałacu mieszkał cesarz Napoleon.

Niedaleko stąd dochodzimy do Petit Trianon, zbudowanego przez Ludwika XV dla swojej faworyty, Markizy de Pompadour, która zmarła przed ukończeniem budowli. Pałac przypadł więc kolejnej z kochanek króla, Madame du Barry. Chętnie przebywała tu małżonka Ludwika XVI, Maria Antonina, której meble zostały na wyposażeniu do dziś.

Wnętrze Petit Trianon

Tuż za Petit Trianon Maria Antonina kazała urządzić sobie sztuczną wioskę. Zbudowano w niej nie tylko domy, ale też młyn i mleczarnię. Królowa, przebrana za szlachciankę, wędrowała wśród wiejskich ogródków, gawędząc z „włościanami” (zazwyczaj ich rolę grali oficerowie gwardii królewskiej). Hameau de la Reine miała być dla królowej azylem, w której mogła pozbyć się ciężkich, zdobnych sukien i udawać, że wiedzie proste życie, z dala od przepychu i salonów. Wioska zachowała się w prawie niezmienionym stanie do dziś i stanowi wspaniałą miniaturę XVIII-wiecznej, francuskiej wsi.

Wejście do wioski

Młyn

Willa Królowej

Jak dojechać do Wersalu?

Najwygodniejszym sposobem na dotarcie z Paryża do Wersalu jest wybór pociągu RER lub SNCF. Do wyboru mamy trzy opcje:

  • kolejka RER – linia C do stacji Versailles Château – Rive Gauche,
  • pociąg SNCF z dworca Montparnasse do stacji Versailles Chantiers,
  • pociąg SNCF z dworca Saint Lazare do stacji Versailles Rive Droite.

Spacer ze wszystkich stacji w Wersalu do pałacu zajmie Wam ok. 15 minut. Ceny biletów we wszystkich powyższych opcjach transportu są do siebie zbliżone (za pociąg SNCF z dworca Montparnasse do stacji Versailles Chantiers zapłaciliśmy 7,30€ za osobę w dwie strony).

Godziny otwarcia pałacu i ogrodów oraz cennik znajdziecie na tej stronie.

Warto tylko zwrócić uwagę, że oba pałace w parku (Grand Trianon i Petit Trianon) otwarte są dopiero od południa.