Na wstępie podkreślamy, że nie jest to wpis w stylu: „Wszystkie atrakcje, które możesz zobaczyć w Rzymie”. Chcemy opisać najważniejsze miejsca i zabytki, które warto odwiedzić, gdy ma się akurat wolny weekend, chce się go spędzić w Wiecznym Mieście i znajdzie się tanie loty w tym kierunku.

Wiemy dobrze, że można spędzić tu cały tydzień i wcale się nie nudzić, ale jeśli ma się możliwość pobyć tu choćby i dwa dni, to uważamy, że trzeba z tego skorzystać. Tak więc jeżeli zupełnym przypadkiem znaleźliście się na weekend w Rzymie i chcecie wiedzieć, jak najlepiej rozplanować tu swój cenny czas, to zapraszamy do naszego przewodnika!

Plan Rzymu

Co warto wiedzieć o kulturze Rzymu

Uważa się, że Rzym został założony przez Romulusa 21 kwietnia 753 r. p.n.e. Od samego początku powoli rozrastał się i zajmował nowe terytoria. Podczas kolejnych podbojów Rzymianie nie niszczyli cywilizacji, których tereny podbili, ale jej najlepsze elementy włączali do własnej kultury. Zamiast zrównywać z ziemią kolejne miasta i osady, włączano je do imperium, a żołnierzy wcielano do wojska rzymskiego. Nie dziwi nas zatem, że kultura starożytnego Rzymu tak wiele zaczerpnęła z Grecji (podobny panteon bogów i rozwiązania architektoniczne) oraz egipskiej (wysokie obeliski, które do dziś można znaleźć w mieście).

Nowożytny Rzym powstał na gruzach starożytnego – nowe budynki wznoszono na zasypanych dachach wcześniejszych budowli (stąd bywają położone nawet kilka metrów ponad pierwotnym poziomem dróg). Dzięki temu nawet dziś odkrywa się coraz to nowe obiekty, a cały obszar starego miasta pełen jest stanowisk archeologicznych.

Co zobaczyć w Rzymie – plan zwiedzania na 2 dni

DZIEŃ I

Po przyjeździe na dworzec kolejowo-autobusowy wsiedliśmy w pomarańczową linię metra (stacja Termini) i pojechaliśmy na stację Lepanto, skąd ruszyliśmy Via Marcantonio Colonna i dalej Via Cicerone do Piazza Cavour, który okrążyliśmy, by znaleźć się w pobliżu pierwszej atrakcji Wiecznego Miasta.

Zamek Świętego Anioła (Castel Sant’ Angelo)

Twierdza powstała na bazie antycznego mauzoleum Hadriana, którego budowę rozpoczęto jeszcze za życia cesarza, a ukończono w 139 roku. W V wieku przebudowano ją na fortecę, włączając w system obronny Rzymu. W VI wieku papież Grzegorz I Wielki nadał mu nazwę Zamku Świętego Anioła. Miało to upamiętnić ukazanie się nad mauzoleum anioła, który chował miecz do pochwy, jako znak zakończenia epidemii zarazy, postrzeganej jako gniew Boga. Obecnie w jego wnętrzach (od 1933 roku) znajduje się watykańskie muzeum średniowiecznej broni.

  • Godziny otwarcia: 9.00 – 19.30
  • Cena biletu: 15€

Zamek Anioła – widok z mostu

Od zamku możemy przejść na drugą stronę rzeki Tyber przez Most Świętego Anioła (Ponte Sant’ Angelo). Zbudowano go w 134 roku, w czasach panowania Hadriana, jako dojście do cesarskiego mauzoleum. W XVI wieku na przęsłach mostu ustawiono rzeźby św. Piotra, św. Pawła i dwunastu patriarchów, a w następnym stuleciu usunięto je zastępując figurami aniołów, które znajdują się tam do dziś.

Rzeźba na Moście Anioła

Po przejściu przez most udajmy się w prawo, wzdłuż rzeki, by po chwili dojść do mostu Wiktora Emanuela II, którym wrócimy na zachodni brzeg Tybru. Via San Pio X doprowadzi nas do Via della Conciliazione – szerokiej ulicy, wyłączonej z ruchu kołowego, na której już z daleka zobaczymy kopułę bazyliki św. Piotra.

Bazylika św. Piotra w Watykanie

Jeden z najważniejszych ośrodków pielgrzymkowych chrześcijaństwa zbudowano w latach 1506-1626, wedle tradycji w miejscu pochówku św. Piotra – pierwszego papieża. Jego grób znajduje się pod głównym ołtarzem. Poza św. Piotrem spoczywają tu inni papieże, w tym Grzegorz Wielki, Pius X, Jan XXIII i Jan Paweł II.

Widok na bazylikę od strony Via della Conciliazione

Na Placu św. Piotra

Rzeźby ozdobne

Świątynia uznawana jest za arcydzieło renesansu i baroku, a wśród bogato zdobionego wnętrza znajdziemy takie perły sztuki jak Pieta Watykańska (autorstwa Michała Anioła) oraz ołtarz św. Piotra z baldachimem (Gianlorenzo Bernini).

W środku, poza samą bazyliką, dostępne są do zwiedzania Groty Watykańskie (krypty papieży i członków rodów królewskich), Skarbiec (z eksponatami sztuki sakralnej) oraz kopuła bazyliki (z niesamowitym widokiem na Watykan i cały Rzym).

Pieta Watykańska

Wnętrze bazyliki

Ołtarz św. Piotra

  • Wejście do bazyliki jest bezpłatne, ale wiąże się z długim czekaniem w kolejce na Placu św. Piotra (nam zajęło to niecałą godzinę; możliwość szybkiego przejścia do bazyliki istnieje od strony Muzeów Watykańskich, ale tylko wtedy, gdy mamy wykupioną wycieczkę z przewodnikiem);
  • Godziny otwarcia: 7.00-18.30 (od 01.10 do 31.03); 7.00-19.00 (od 01.04 do 30.09);
  • Wstęp do Grot Watykańskich jest bezpłatny, do Skarbca kosztuje 7€ (bilet normalny);
  • Wstęp na kopułę w godzinach: 7.30-17.00 (od 01.10 do 31.03); 00-18.00 (od 01.04 do 30.09); Cena biletu: 10€ (wjazd windą + przejście 320 schodów) lub 8€ (przejście 551 schodów).

Kopuła od wewnątrz

Widok spod kopuły

Widok na Rzym z kopuły bazyliki św. Piotra

Muzea Watykańskie (Musei Vaticani)

Muzea Watykańskie wypełnione są zbiorami sztuki gromadzonymi przez kolejnych papieży, począwszy od Sykstusa IV i Juliusza II (XV-XVI wiek). Pierwszy raz udostępniono je szerszej publiczności w 1787 roku.

Do licznych galerii z eksponatami (rzeźbami, obrazami, arrasami) dołączono także Stanze Watykańskie, czyli reprezentacyjne apartamenty papieskie udekorowane freskami, w tym Kaplicę Sykstyńską z freskami Rafaela.

Wśród sal znajdziemy także akcent polski – Salę Sobieskiego, w której umieszczono obraz bitwy pod Wiedniem ze zwycięskim królem Janem III Sobieskim. Obraz podarował Jan Matejko papieżowi Leonowi XIII z okazji obchodów 200. rocznicy stoczenia bitwy.

  • Godziny otwarcia: od pon. do sob. 9.00-18.00 (ostatnie wejście o 16.00) oraz w ostatnią niedzielę miesiąca w godz. 9.00-14.00;
  • Cena biletu: 17€ (normalny); 8€ (ulgowy) – kupowanie biletu na miejscu wiąże się najczęściej ze staniem w długiej kolejce (nawet 2 godziny); rezerwacji można dokonać on-line na tej stronie (niestety uiszczana jest przy tym opłata 4€ za każdy bilet);
  • Uwaga na naciągaczy! Podążając wzdłuż murów do wejścia do Muzeów napotkamy na swojej drodze naciągaczy udających pracowników muzeum, którzy będą nam chcieli sprzedać droższe bilety;
  • Pod sam koniec do wejścia formują się dwie kolejki – w tej po lewej staniemy, gdy chcemy dopiero kupić bilet na zwiedzanie, po prawej, gdy mamy już rezerwację (wejdziemy szybciej).

Przemienienie Pańskie – Rafael Santi

Komnaty Muzeów

Bitwa pod Wiedniem

Wychodząc z Muzeów skierujmy się znów na most Wiktora Emanuela II. Dalej idźmy jego przedłużeniem, Corso Vittorio Emanuele II i po niecałych 800 metrach skręćmy w prawo, w Via dei Baullari, którą dojdziemy do charakterystycznego placu.

Campo de’ Fiori

Nazwa ta oznacza dosłownie „pole kwiatów” – jeszcze w czasach średniowiecznych teren ten zajmowała łąka, dopiero w XV wieku został on wyłożony brukiem, a w jego sąsiedztwie wybudowano pałac i świątynie. Został on miejscem targowym, a odchodzące od niego ulice nosiły nazwy zaczerpnięte od nazwisk rodzin kupieckich – Via dei Baullari (handlarze kawą), Via dei Cappellari (kapelusznicy), Via dei Giubbonari (stolarze).

Plac był także miejscem egzekucji – w 1600 roku został tu spalony przez inkwizycję Giordani Bruno, z powodu swoich heretyckich poglądów. Obecnie w centrum placu zobaczymy pomnik dla upamiętnienia jego osoby.

Od XIX wieku regularnie odbywa się tu targ kwiatowy i warzywny, a wieczorami ludzie zbierają się w okolicznych knajpkach i kawiarniach, by wspólnie spędzić czas.

Campo di Fiori

Z placu udajmy się na północ, by przez kręte korytarze wąskich ulic po niedługim czasie dotrzeć do…

Piazza Navona

Plac słynie głównie z Fontanny Czterech Rzek (Fontana dei Quattro Fiumi) – cztery postacie, które tam widzimy symbolizują rzeki: Nil, Dunaj, Rio de la plata i Ganges. Pośrodku figur ustawiono egipski obelisk.

Fontanna Czterech Rzek

Po obu stronach placu znajdziemy też dwie mniejsze fontanny – Fontannę Neptuna (w północnej części placu) i Fontannę Maurów (w południowej). Sam plac ma kształt elipsy, gdyż wcześniej w tym miejscu istniał stadion Domicjana, więc obecna zabudowa przyjęła jego kształt. W czasach antycznych był miejscem męczeństwa chrześcijan, w tym św. Agnieszki. Kościół pod jej wezwaniem wzniesiono przy placu w XVII wieku.

Stąd warto przespacerować się na zachód od Piazza Navona nieco zaniedbanymi uliczkami, które zachowały unikalny klimat. Znajdziemy tam małe kawiarenki i knajpki, w których posilają się głównie miejscowi.

Fontanna Maurów

DZIEŃ II

Kolejność zwiedzania uzależniliśmy od noclegu. Nasz hostel znajdował się niedaleko Koloseum, dlatego najłatwiej było nam rozpocząć spacer od południowej części miasta, Lateranu, i dalej kierować się na północ, by zakończyć go na Piazza del Poppolo. Można oczywiście zrobić wszystko na odwrót, jak również można wybrać zupełnie inną kolejność atrakcji, ale ta wydaje się być najlepszą trasą, by nie nadrabiać drogi i nie kluczyć po mieście.

Bazylika św. Jana na Lateranie

Wbrew powszechnemu przekonaniu najważniejszy kościół katolicki wcale nie znajduje się w Watykanie, lecz w części Rzymu zwanej Lateranem. Pełna nazwa świątyni to Papieska Arcybazylika Najświętszego Zbawiciela, św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty na Lateranie. Matka i Głowa kościołów całego Miasta i Świata.

Historia tego kościoła sięga czasów uznania chrześcijaństwa jako pełnoprawnej religii, kiedy to w 313 roku cesarz Konstantyn podarował obszar Lateranu ówczesnemu papieżowi, Milcjadesowi. Niedługo potem powstała tu pierwsza świątynia, a samo wzgórze stanowiło siedzibę dla kolejnych 150 papieży przez tysiąc lat. Okres upadku Lateranu przypada na XIV wiek i niewolę awiniońską papieży, z której powrócili do Rzymu w roku 1377. Jednak ze względu na zniszczenie bazyliki w pożarze (1308 r.) siedzibę głowy kościoła przeniesiono na wzgórze watykańskie.

Z pierwotnie wybudowanej bazyliki pozostało niewiele. Trzęsienia ziemi, pożar i przebudowy znacznie zmieniły wygląd świątyni. Jedynie w kaplicy św. Jana Ewangelisty można obejrzeć mozaiki z V wieku.

Obecną fasadę zaprojektowano w XVIII wieku w stylu klasycznym, a na zwieńczeniu ustawiono piętnaście figur doktorów kościoła. Bazylika jest pięcionawowa, na planie krzyża łacińskiego. W jej centralnym punkcie znajdziemy ołtarz, przy którym mszę może celebrować tylko papież lub duchowny przez niego wyznaczony. Freski zdobiące ściany ilustrują historię świątyni – powstały prawdopodobnie w XV i XVI wieku. Boczne kaplice to miejsca spoczynku papieży i kardynałów.

  • Godziny otwarcia: codziennie 7.00 – 18.30;
  • Wstęp bezpłatny.

Ołtarz główny

Na prawo od głównej fasady znajduje się nieduży budynek z kaplicą San Lorenzo, gdzie umieszczono obraz Chrystusa, acheiropoietos (według legend zaczął go malować św. Łukasz, a dokończyli aniołowie). Do obrazu prowadzą Scala Sancta – 28-stopniowe schody, które według tradycji pochodzą z Pretorium Poncjusza Piłata, więc miał być po nich prowadzony Jezus na sąd. Schody przywiozła z Jerozolimy w 326 r. święta Helena, matka cesarza Konstantyna I.

  • Godziny otwarcia: 7.00 – 14.00; 15.00 – 18.00

W północno-zachodniej części zabudowań, przy placu Jana Pawła II (Piazza Giovani Paolo II) zobaczymy baptysterium oraz jeden z obelisków egipskich. Stąd na zachód prowadzi nas Via di S. Giovanni in Laterano, którą po niecałym kilometrze docieramy do…

Koloseum (Colosseo)

Amfiteatr Flawiuszów wzniesiony w latach 70-80 ma prawie 190 m długości, 156 metrów szerokości i 48 wysokości, co czyniło z niego największy amfiteatr w całym rzymskim świecie. Widownia mogła pomieścić do 50 tysięcy widzów.

Budowla składa się z czterech kondygnacji, z czego trzy niższe to układ arkad, a czwarta została wyposażona tylko w małe okna. Na arenie, otoczonej przez podium, odbywały się widowiska – walki gladiatorów, polowania na zwierzęta, a nawet inscenizacje bitew morskich.

Po upadku Rzymu elementy amfiteatru wykorzystywane były jako bloki kamienne do nowych budowli i dopiero w XVIII wieku zaprzestano jego dalszej dewastacji (wtedy otoczono obiekt opieką jako miejsce męczeństwa pierwszych chrześcijan).

  • Godziny wejścia: od 8.30 do 16.30 w okresie zimowym, a w okresie letnim aż do 19.15;
  • Cena biletu: 16 € (bilet kupiony na miejscu, wymaga często stania w długiej kolejce) lub 18 € (bilet kupiony przez internet musi być wybrany na konkretną godzinę, o której trzeba się stawić przed wejściem do obiektu); rezerwacji można dokonać tutaj.
    Bilet obejmuje jednocześnie wejście na wzgórze Palatyn i Forum Romanum (nawet przy rezerwacji na konkretną godzinę wejścia do Koloseum, do dwóch pozostałych miejsc możemy wejść w dowolnym momencie). Cena nie obejmuje wejścia na arenę.
  • Sposób na pominięcie kolejki po bilety do Koloseum: bilety można kupić w kasie przed wejściem na Palatyn (tam zazwyczaj nie ma tłumu turystów) lub przed wejściem na Forum Romanum.

W środku amfiteatru

Arkady

Łuk Konstantyna

W sąsiedztwie Koloseum wzniesiono w 315 roku Łuk Konstantyna, jeden z rzymskich łuków triumfalnych, dla upamiętnienia zwycięstwa cesarza Konstantyna w bitwie przy moście Mulwijskim.

Mijając łuk udajemy się dalej na południe, w kierunku bramy wejściowej na…

Palatyn

Nazwa wzgórza pochodzi od słowa Palatinum, czyli budowli, w której mieszkał władca – w tym miejscu wznoszono rezydencje władców republiki, tutaj też, według legend, Romulus założył Rzym. Poza pałacami na Palatynie powstawały świątynie oraz inne budowle, w tym prywatny stadion do organizacji widowisk dla cesarza.

Ruiny na Palatynie

Do dziś zachowały się jedynie ruiny dawnych zabudowań, między innymi Domus Augustana (pałac cesarski), Domus Flawia (Pałac Flawiuszy) oraz Domus Severian (Pałac Sewera).

Na północnym krańcu wzgórza znajdziemy taras z widokiem na miasto oraz najlepszym punktem obserwacyjnym na całe Forum Romanum oraz Koloseum. W jego pobliżu są też schody, które zaprowadzą nas w dół i tym sposobem płynnie przejdziemy do…

Widok z Palatynu

Forum Romanum

Najstarszy i najważniejszy plac miejski w Rzymie stanowił niegdyś centrum życia obywatelskiego i religijnego. Otoczony był licznymi świątyniami i budynkami publicznymi, tu też odbywały się ważne uroczystości.

Forum było wielokrotnie przebudowywane, wzbogacało się także o kolejne świątynie, w tym świątynię Cezara, Wespazjana, Wenus i Romy, a także łuki triumfalne cesarza Augusta, Tytusa i Tyberiusza. Ostatnia wielka przebudowa miała miejsce po pożarze w III wieku. Forum zostało zdewastowane w 410 roku podczas zdobycia Rzymu przez Wizygotów i w czasach średniowiecznych ulegało stopniowemu zniszczeniu. Tak jak w przypadku Koloseum i wielu innych budowli, pozyskiwano stąd kamień do stawiania nowych konstrukcji. Od XIX wieku prowadzi się tu systematycznie prace archeologiczne.

Forum Romanum

Freski w kaplicy

Forum Romanum polecamy opuścić przez bramę na jego zachodnim krańcu. Stąd idziemy Via della Consolazione, dalej w lewo, w Piazza della Consolazione, która doprowadzi nas w pobliże bazyliki Santa Maria in Cosmedin. W przedsionku świątyni znajdziemy jedną z nietypowych atrakcji Rzymu…

Usta Prawdy (Bocca della Verità)

Marmurowy medalion o średnicy 1,75 m przedstawia brodate bóstwo (możliwe, że Jowisza – ojca bogów lub Merkurego – boga handlu i złodziei). Turystów przyciąga w to miejsce legenda, według której osobie, która włoży tam dłoń i skłamie, usta odgryzą kończynę. W średniowieczu w pobliżu medalionu miano wykonywać wyrok odcięcia ręki za kłamstwo czy zdradę.

Usta Prawdy można zobaczyć za darmo w przedsionku bazyliki, ale jeśli chcemy zrobić sobie z nimi zdjęcie, musimy uzbroić się w cierpliwość i stanąć w kolejce (przy naszym pobycie na swoją kolej czekało kilkadziesiąt osób).

Usta Prawdy

Z bazyliki prowadzi nas na północ Via Luigi Petroselli, która przechodzi dalej w Via del Teatro di Marcello. Mijamy przy niej budowlę podobną do Koloseum – Teatr Marcellusa z I w. p.n.e. Do dziś zachował się jedynie dwukondygnacyjny fragment widowni, który wkomponowano w budynek Pałacu Savellich z XVI wieku.

Ulica zaprowadzi nas dalej, aż do Schodów Kapitolińskich (Cordonata Capitolina), którymi wspinamy się na…

Wzgórze Kapitolińskie (Kapitol)

Od początków Wiecznego Miasta wzgórze stanowiło jego symbol. To na nim wzniesiono twierdzę obronną i sanktuarium trzech najważniejszych bóstw rzymskich – Jowisza, Junony i Minerwy, w którym to składano ofiary dziękczynne po wygranych bitwach oraz przechowywano księgi sybilińskie. Księgi zawierały przepowiednie, w których szukano rady w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa miasta. Niestety świątynia Jowisza nie przetrwała do naszych czasów.

Schody Kapitolińskie

Posąg Marka Aureliusza i ratusz

Wilczyca karmi Romulusa i Remusa

Samo słowo „kapitol” (Capitolium – „caput” oznacza głowę) nawiązywało do założenia, że Kapitol miał być głową (najważniejszym miejscem) nowo powstającego imperium.

Obecnie centrum wzgórza zajmuje Plac Kapitoliński (Piazza del Capitoglio) z ustawionym pośrodku posągiem Marka Aureliusza na koniu (jest to kopia rzeźby, którą można zobaczyć w Muzeach Kapitolińskich). Na wschodnim krańcu placu wzniesiono w XIII wieku Pałac Senatorski, w którym dziś znajduje się ratusz. Po obu stronach pałacu można wejść na tarasy ze wspaniałym widokiem na Forum Romanum. Na tarasie północnym ustawiono kopię rzeźby wilczycy karmiącej Romulusa i Remusa – legendarnych założycieli Rzymu.

W południowej i północnej części placu znajdziemy dwa budynki Muzeów Kapitolińskich – Pałac Konserwatorów oraz Nowy Pałac. Do najciekawszych eksponatów należą „Amor i Psyche” – rzeźba z III w. p.n. e., oryginały „Wilczycy Kapitolińskiej” i pomnika Marka Aureliusza.

  • Cena biletu wstępu do muzeów: 15 €
  • Godziny otwarcia: 9.30 – 19.30

Widok na Forum Romanum z Placu Kapitolińskiego

Podążając z placu wzdłuż wschodniej ściany Pałacu Nowego dojdziemy do drzwi bocznych Bazyliki Matki Bożej Ołtarza Niebiańskiego, wzniesionej w najwyższym punkcie wzgórza. W starożytności w tym miejscu istniał zamek warowny. Do bazyliki można także wejść schodami prowadzącymi od stóp wzgórza (obok schodów na Plac Kapitoliński). Wstęp bezpłatny.

Dalej najlepiej wrócić schodami w dół, do poziomu ulicy i okrążyć wzgórze, by znaleźć się w jego części północnej – na Placu Weneckim (Piazza Venezia). Tuż nad nim góruje na wzniesieniu monumentalny…

Ołtarz Ojczyzny (Altare della Patria)

XIX-wieczna budowla powstała jako hołd dla króla Wiktora Emanuela II – pierwszego władcy zjednoczonych Włoch, nazywanego „Ojcem Ojczyzny”, którego pomnik ustawiono w centralnym miejscu Ołtarza. Monument pełnił istotną rolę w kształtowaniu włoskiej tożsamości narodowej i do dziś w jego sąsiedztwie organizuje się obchody świąt państwowych.

Ołtarz Ojczyzny

Ozdobne posągi

Grób nieznanego żołnierza

W 1921 roku utworzono u podnóża pomnika Grób nieznanego żołnierza, przenosząc tu szczątki niektórych żołnierzy włoskich poległych podczas I Wojny Światowej. W ten sposób Ołtarz przestał być identyfikowany jedynie z królem i stał się pomnikiem wszystkich ofiar wojny. Nad grobem ustawiono pomnik bogini Romy, obok którego pełnią wartę honorową dwaj żołnierze oraz pali się kamienny znicz.

Na najwyższym poziomie Ołtarza jest dostępny rozległy taras widokowy (za darmo) oraz restauracja. Stąd można wjechać przeszkloną windą jeszcze wyżej na punkt widokowy (cena biletu: 10 €).

Widok z Ołtarza Ojczyzny – kościół Il Gesu

Z tarasu widzimy wśród gęstej zabudowy Rzymu kilka kopuł górujących nad miastem. Jedna z nich należy do kościoła Il Gesú. Aby do niego dotrzeć należy przejść na północ Placu Weneckiego i skręcić w lewo, w Via del Plebiscito.

Kościół Najświętszego Imienia Jezus (Il Gesú)

Wzniesiony w XVI wieku barokowy kościół jest macierzystą świątynią zakonu jezuitów w Rzymie i prototypem dla wielu kościołów jezuickich na terenie Europy.

Tym, co przyciąga do Il Gesú turystów, jest sklepienie z freskiem iluzjonistycznym spod pędzla Baciccia – „Triumf imienia Jezus”. Fresk daje wrażenie trójwymiarowości, zdaje się wręcz „wylewać” ze sklepienia, przechodząc w rzeźby i figury umieszczone na sklepieniu. Tuż przy wejściu do świątyni ustawiono proste, drewniane lustro, w którym odbija się całe dzieło, dzięki czemu możemy je oglądać bez zadzierania głowy w górę.

  • Wstęp bezpłatny;
  • Godziny otwarcia: 7.00 – 12.00; 16.00 – 19.00.

Lustro na wejściu

Wnętrze kościoła

Fresk Baciccia

Z kościoła podążamy na zachód, Corso Vittorio Emanuele II, po czym skręcamy w prawo, w Via dei Cestari, która po 250 metrach doprowadzi nas do kolejnej atrakcji.

Panteon

Uważa się za najlepiej zachowaną budowlę w Rzymie, wygląda niemal tak samo jak w czasie ukończenia jego budowy (125 r.). Wzniesiono go jako świątynię ku czci boskich patronów miasta, w miejscu poprzedniej świątyni, zniszczonej w czasie wielkiego pożaru Rzymu. Prawdopodobnie przed późniejszym zniszczeniem i rozebraniem (jakich doświadczyło wiele budowli rzymskich) uchronił go fakt, że w VII wieku został podarowany papieżowi Bonifacemu IV i przerobiony na kościół chrześcijański Santa Maria ad Martyres.

Kasetony Panteonu

Fasada Panteonu

Budowla w kształcie walca o średnicy 42,2 m była największą konstrukcją kopułową na świecie. Prostota i piękno pojedynczych elementów nadają jej majestatyczny charakter. Przed wejściem dobudowano trzyrzędowy portyk z 16 kolumnami. We wnętrzu warto zwrócić uwagę na kasetony (kwadratowe zagłębienia stropu) oraz grobowce władców Włoch – Wiktora Emanuela II i Humberta I, a także grobowiec Rafaela Santi.

  • Wstęp bezpłatny;
  • Godziny otwarcia: pon.- sob. 8.30 – 19.15; niedz. 9.00 – 17.45.

Fontanna na placu

Kolumna Marka Aureliusza na Piazza Colonna

Z Panteonu udajemy w kierunku północno-wschodnim, mijając Piazza di Monte Citorio z jednym z egipskich obelisków oraz Piazza Colonna z antyczną kolumną Marka Aureliusza. Stąd wybierzmy się na wschód, przez Via dei Sabini i dalej Via dei Crociferi, która zaprowadzi nas wprost do jednej z najpopularniejszych atrakcji miasta…

Fontanna di Trevi

Klasycystyczno-barokowa fontanna uważana jest za symbol nowożytnego Rzymu. Wysoka na 27 metrów i szeroka na 50 metrów zajmuje obszar całej ściany budynku. Zbudowano ją w latach 1735-1776 w miejscu poprzedniej, mniejszej fontanny z XV wieku. W samym jej centrum umieszczono rzeźbę Okeanosa (największego z tytanów, bóstwa mórz w mitologii greckiej) i dwóch trytonów. Do ich rydwanu zaprzężono dwa hippokampy (krzyżówki konia i ryby), z których jeden jest spokojny, symbolizując ciszę na morzu, a drugi niespokojny (jak sztorm).

Fontanna di Trevi

Z profilu

Ozdoba kamienicy przy fontannie

Spod fontanny Via dei Lucchesi kieruje nas na południe. Skręcamy z niej w lewo, w Via della Dataria, która doprowadzi nas do szerokich schodów wiodących na kolejne ze starożytnych rzymskich wzgórz…

Kwirynał

Jego nazwa pochodzi od Kwirynusa – jednego z głównych rzymskich bogów, któremu w starożytności w tym miejscu wznoszono świątynie.

Po wejściu na schody naszym oczom ukazuje się rozległy plac, od północy ograniczony przez Pałac Kwirynalski (Palazzo del Quirinale), oficjalną siedzibę prezydenta kraju. Sam „Kwirynał” jest dla Włochów niejako synonimem władzy prezydenckiej (tak jak dla Rosjan nazwę „Kreml” używa się przy określeniu najwyższych władz kraju).

Plac Kwirynalski jest też niezłym punktem widokowym na część zabudowy miejskiej, szczególnie tuż nad schodami wejściowymi.

Jeden z budynków przy Placu Kwirynalskim

Wracamy przez Via della Dataria, skąd skręcamy w prawo, w Vicolo Scanderbeg i znów w prawo, w Via in Arcione. Dalej idziemy w lewo, wzdłuż Via del Traforo, przechodzącą w Via die Due Macelli, która zaprowadzi nas prosto do…

Piazza di Spagna (Plac Hiszpański)

Na południowym krańcu placu mieści się Pałac Hiszpański z ambasadą Hiszpanii. Pośrodku ustawiono barokową fontannę w kształcie łodzi.

Z placu ku górze prowadzą Schody Hiszpańskie (Scalinata di Trinità dei Monti) – jedna z najpopularniejszych atrakcji Rzymu, stale oblegana przez turystów. Powstawały w latach 1723-1725, by połączyć Plac Hiszpański z Piazza Trinità dei Monti na wzgórzu.

Schody Hiszpańskie

Widok ze schodów

Kościół Trinità dei Monti

Na górnym placu znajduje się kościół Trinità dei Monti z XVI wieku oraz antyczny, 14-metrowy obelisk. Stąd ruszamy na północ przez Viale della Trinità dei Monti, mijając po drodze Willę Medyceuszy oraz ogród Villa Borghese na wzgórzu. Droga biegnie wysoko nad miastem, dzięki czemu z góry możemy podziwiać widok na jego zabudowę. Tym sposobem docieramy do Terrazza del Pincio, tarasu widokowego nad placem Popolo. Dalej do placu zejdziemy w dół kamiennymi schodami.

Widok z Viale della Trinità dei Monti

Piazza del Popolo z góry

Piazza del Popolo (Plac Wszystkich Ludzi)

Przez lata służył jako miejsce publicznych egzekucji (aż do XIX wieku). Aktualny układ placu zaprojektowano w latach 1811-1822, na dwóch jego końcach umieszczono fontanny, zaś pośrodku wysoki, egipski obelisk. Od północy zamyka go Brama Popolo, przy której wznosi się Bazylika Najświętszej Maryi Panny Wszystkich Ludzi (Santa Maria del Popolo) z XI wieku.

Przy południowej stronie placu wybudowano bliźniacze kościoły – Santa Maria dei Miracoli oraz Santa Maria in Montesanto. Stąd też odchodzą trzy największe ulice Wiecznego miasta – Via di Ripetta, Via del Babuino i najdłuższa z nich, Via del Corso, która ciągnie się przez 1,5 km w otoczeniu typowych włoskich kamienic z czasów baroku, dochodząc aż do Placu Weneckiego.

Bliźniacze świątynie

Wieczorny spacer

Polecamy także wybrać się na spacer po starożytnej części miasta już po zmroku. Najlepiej ruszyć drogą Via dei Fori Imperiali, od Koloseum aż po Plac Wenecki. Zarówno Koloseum, Forum Romanum, Kapitol, jak i Ołtarz Ojczyzny są pięknie oświetlone przez całą noc. Na chodnikach mijamy licznych artystów i grajków, którzy starają się zarobić parę euro na turystach.

Najlepsze punkty widokowe w Rzymie:

  • kopuła bazyliki św. Piotra,
  • taras na Ołtarzu Ojczyzny,
  • Piazza del Campidoglio – tarasy po obu stronach ratusza, z widokiem na Forum Romanum,
  • Viale della Trinità dei Monti oraz Terrazza del Pincio nad Placem Popolo,
  • wzgórze Palatyn.

Loty do Rzymu

Oferta tanich lotów do stolicy Włoch jest niezwykle obszerna, a to dlatego że w otoczeniu miasta znajdują się dwa porty lotnicze: Fiumicino oraz Ciampino.

Do Rzymu-Fiumicino dostaniecie się z Krakowa oraz Warszawy-Okęcia (liniami Wizz Air), natomiast na Ciampino polecicie z Katowic (Wizz Airem), a także z Krakowa, Poznania, Warszawy-Modlina i Wrocławia (liniami Ryanair, loty z Poznania tylko w sezonie letnim – od kwietnia do października).

W wielu z powyższych przypadków ceny biletów rozpoczynają się od 39 zł za lot w jedną stronę (z małym bagażem podręcznym).

Rogi ulic ozdobione malowidłami…

Dojazd z lotnisk do centrum miasta

Z obu lotnisk najpopularniejszymi środkami transportu są autobusy prywatnych przewoźników, które bezpośrednio zawiozą nas na dworzec Termini. Ceny biletów wahają się między 5 a 6 euro (w zależności od tego czy kupujemy bilet w jedną czy od razu w dwie strony). Cenniki i rozkłady najtańszych przewoźników znajdziecie tutaj i tutaj.

Przejazd autokarem z lotniska Fiumicino zajmuje 50-60 minut, dlatego jeśli zależy Wam na czasie, to możecie skorzystać z pociągu Leonardo Express. Przejazd z lotniska na dworzec Termini zajmuje ok. 30 minut, ale bilet w jedną stronę kosztuje aż 14 euro.

Dojazd z lotniska Ciampino może być bardziej ekonomiczny, jeśli wybierzecie autobus miejski + przesiadkę na linię metra. Po wyjściu z lotniska poszukajcie przystanku autobusu miejskiego przewoźnika Atral, którym udacie się do stacji metra Anagnina (bilet kupicie u kierowcy, cena 1,20 euro). Z kolei jednorazowy bilet na przejazd metrem kupicie na stacji w automacie (koszt 1,50 euro). Łączny koszt to zatem 2,70 euro, jednak ciężko oszacować czas przejazdu (zależy to głównie od tego czy uda się zgrać przejazd autobusem z odjazdami metra).

…i płaskorzeźbami

Jak poruszać się po mieście?

Pojedynczy bilet na przejazd metrem lub innym środkiem komunikacji miejskiej kosztuje 1,50 euro i jest ważny 100 minut od momentu skasowania. W tym czasie można go wykorzystać raz w metrze (czyli raz przejść przez bramki na stacji metra) oraz wielokrotnie w autobusach i tramwajach. W związku z tym, że miasto zwiedza się głównie pieszo i zbyt wiele razy z komunikacji miejskiej zapewne nie skorzystacie, to bilety okresowe mogą się okazać nieopłacalne (bilet 24-godzinny kosztuje 7 euro, a 48-godzinny 12,50 euro).

Inną opcją jest zakup karty Roma PASS. Dostępna jest ona w 2 wariantach i jeśli planujecie intensywne zwiedzanie biletowanych muzeów, to być może warto rozważyć jej nabycie:

  • Roma PASS 48h (28 euro) – nielimitowane przejazdy komunikacją miejską, darmowe wejście do pierwszego muzeum, zniżki na pozostałe muzea;
  • Roma PASS 72h (38,50 euro) – nielimitowane przejazdy komunikacją miejską, darmowe wejście do dwóch pierwszych muzeów, zniżki na pozostałe muzea.

Musicie jednak pamiętać, że Roma PASS nie umożliwi Wam przejazdu z/na lotniska oraz że nie upoważnia do darmowego/zniżkowego wejścia do Muzeów Watykańskich (w końcu to Roma PASS a nie Vatican PASS 🙂 ).

Pizza w Formula 1

Janusze polecają

  • Jeśli nocujecie w pobliżu dworca Termini, to w celach gastronomicznych polecamy dzielnicę San Lorenzo. Zarekomendował nam ją właściciel guest house’u, w którym spaliśmy i miał rację – znaleźliśmy tam mnóstwo knajpek, a ceny pizz były w nich 2-3 euro niższe. Nasz wybór padł na Formula 1. Nazwa może niektórych zniechęcać, ale jedzenie naprawdę pyszne i tanie. Pizze od 5 euro, desery od 3 euro, wino i piwo od 2 euro. Lokal cieszy się sporą popularnością wśród okolicznych mieszkańców, co powinno być dodatkową rekomendacją.
  • Nie wahajcie się wstąpić do licznych kawiarenek i lodziarni. Ceny kaw, lodów i deserów nie odstraszają, a ich smak powala 🙂
  • Polecamy też w ramach przekąski spróbować wyrobów „pizzopodobnych”, które zakupicie w każdej piekarni, a tych nie brakuje na ulicach Rzymu. Takie przysmaki kosztują ok. 2-3 euro, zjecie je po drodze, a na dłuższy czas zabiją Wasz głód w oczekiwaniu na wieczorną ucztę. Jednym z takich punktów jest Rossosapore przy Via di Torre Argentina.

Montanara – pizza smażona na głębokim oleju, czyli taki pizzopączek