Stambuł to miejsce niezwykłe, w którym mieszają się wpływy orientu i cywilizacji europejskiej, miejsce, które znajdowało się w samym sercu dwóch potężnych imperiów – Bizancjum (jako Konstantynopol) i Imperium Osmańskiego (później, jako Istambuł). Jest też jedynym miastem na świecie położonym na dwóch kontynentach, w Azji i Europie, przedzielonym cieśniną Bosfor, łączącą Morze Czarne z Morzem Marmara.

Dzisiejszy Stambuł jest pełen kontrastów, wiekowych zabytków, urokliwych zakątków, kolorowych bazarów, zapierających dech w piersiach widoków na Bosfor oraz zapachów. Zapachów setek orientalnych przypraw, słodzonej herbaty pitej na ulicy, baraniny piekącej się na kebab i tysięcy wymyślnych potraw, którymi wabią nas małe knajpki w wąskich uliczkach.

Nie sposób jest opisać wszystkie doznania zmysłowe, których doświadcza się w Stambule, trudno uchwycić ich złożoność i zamknąć w prostych słowach, jednak spróbujemy Wam przekazać choć cząstkę tego fascynującego świata i poprowadzić Was przez najciekawsze jego atrakcje.

Krótka historia

[To ważne! Nie da się poznać Stambułu w oderwaniu od jego historii, bo wszystko, co zobaczymy, okaże się wtedy płytkie i pozbawione znaczenia. To dzieje miasta ukształtowały jego obecny wygląd, kulturę i swoisty klimat.]

Około 660 r. p.n.e. nad Zatoką Złoty Róg osiedlili się Grecy, nazywając swoją siedzibę Byzantion. W 73 r., za cesarza Wespazjana, stała się ona rzymską prowincją. W 306 r. pierwszy chrześcijański cesarz, Konstantyn Wielki, przeniósł tu stolicę cesarstwa z Rzymu, a miasto, które zaczęto nazywać Konstantynopolem, stało się centrum imperium wschodniego.

Gdy w 476 r. władca imperium zachodniego został pokonany przez germańskich barbarzyńców, cesarz na wschodzie stał się jedynym kontynuatorem państwowości rzymskiej. Z czasem zaczął narastać konflikt pomiędzy Kościołem rzymskim i konstantynopolitańskim, w efekcie czego doszło w 1054 roku do schizmy wschodniej (oddzielenia Konstantynopola od zwierzchnictwa kościoła w Rzymie). W wyniku ciągłych napięć między oboma kościołami nastąpiła największa tragedia w historii miasta – w 1204 r. uczestnicy czwartej wyprawy krzyżowej napadli na nie, złupili, większość spalili i zamordowali wielu mieszkańców. Po tym ciosie Konstantynopol już nigdy nie odzyskał dawnego znaczenia.

W 1453 r. miasto zostało podbite przez Mehmeda II Zdobywcę, który przeniósł tu stolicę Imperium Osmańskiego, zmieniając nazwę na Istanbul. Od tego czasu metropolia prężnie się rozwijała, aż do XIX wieku, kiedy to postępował stopniowy upadek imperium. W 1923 r. ustanowiono Republikę Turcji, a jej pierwszym prezydentem został Atatürk. Przeniósł on stolicę do Ankary, jednak to Stambuł nadal pozostał kulturalnym i gospodarczym centrum kraju.

Co zobaczyć w Stambule – plan zwiedzania na 2 dni

DZIEŃ I

Pierwszy dzień poświęćmy na zwiedzanie Sultanahmet, najstarszej dzielnicy miasta. Poza najcenniejszymi zabytkami znajdziemy tu także tradycyjne, drewniane domy z czasów osmańskich. To właśnie w tym miejscu znajdował się dawny Konstantynopol, między Morzem Marmara a Zatoką Złoty Róg.

Plac przed Hagia Sophia

Hagia Sophia (Świątynia Mądrości Bożej)

Najsłynniejszy zabytek miasta to historia Stambułu w pigułce – z początku Hagia była świątynią chrześcijańską (kościół Mądrości Bożej), zamienioną następnie w meczet. Dziś funkcjonuje wyłącznie jako muzeum, znajdując się na styku dwóch wielkich religii i upadłych imperiów.

Budowę pierwszej bazyliki w tym miejscu zapoczątkował cesarz Konstantyn Wielki, miała być najważniejszą świątynią w Cesarstwie Bizantyjskim, miejscem koronacji kolejnych cesarzy. Wielokrotnie ulegała zniszczeniu i odbudowie, a jej obecny kształt powstał w latach 532-537.

Po zdobyciu miasta przez Turków (XV w.) do świątyni dobudowano minarety i przekształcono ją w meczet. Po upadku Imperium Osmańskiego, w 1934 roku zamieniono ją w muzeum. Z posadzki usunięto ciężkie dywany, a ze ścian tynki, odkrywając dzięki temu zabytkowe mozaiki.

Koteł zwiedza

Hagia Sophia łączy w sobie cechy bazyliki i budowli o planie centralnym. Konstrukcja opiera się na czterech ogromnych filarach w nawie środkowej przykrytej kopułą. Dodatkowe 107 kolumn w nawach bocznych połączono arkadami.

We wnętrzu panuje półmrok, a promienie światła wpadające przez 170 niedużych otworów okiennych nadają budowli aury tajemniczości. Prawdziwą perełką są tutejsze mozaiki, z których część pochodzi z IX i X wieku.

Do dziś Hagia Sophia uważana jest za najwspanialszy obiekt architektoniczny pierwszego tysiąclecia naszej ery. Stała się też wzorem dla wielu nowożytnych meczetów, w tym Błękitnego Meczetu i Meczetu Sulejmana.

  • Polecamy zwiedzić obiekt z samego rana, gdy nie ma jeszcze tłumu turystów
  • Godziny zwiedzania: od 1 kwietnia do 31 października 9.00 – 19.00; od 1 listopada do 31 marca 9.00 – 18.00; w poniedziałki zamknięte
  • Cena biletu: 100 TL (możliwość zakupu online)
  • Bilet łączony (Hagia Sophia + Pałac Topkapi + Muzeum Archeologiczne): 225 TL

Tajemnicze wnętrze

Po wyjściu z muzeum okrążamy jego budynek w kierunku północno-wschodnim, by dosłownie po kilku chwilach znaleźć się u wejścia do kompleksu pałacowego.

Więcej o Hagii Sophii napisaliśmy w tym wpisie.

Pałac Topkapi

Pierwsza brama, przez którą przejdziemy, to Brama Cesarska, którą wchodzimy na Dziedziniec Janczarów. Jest on dostępny dla wszystkich, bezpłatnie. Na jego obszarze wznosi się VI-wieczna katedra z czasów Konstantyna – kościół św. Ireny (wstęp 60 TL). Obszerny chodnik prowadzi nas w stronę kas biletowych oraz do właściwego wejścia, czyli Bramy Pozdrowień (wcześniej jedna z jego odnóg odbija w lewo, ku wejściu do Muzeum Archeologicznego).

Kościół św. Ireny

Jedna z bram wejściowych

Pałac był rezydencją sułtanów osmańskich przez prawie 400 lat. Jego budowę rozpoczęto w 1453 roku – zaraz po zdobyciu Konstantynopola. W XIX wieku siedzibę władcy przeniesiono do Pałacu Dolmabahce.

Na kompleks pałacowy składają się cztery dziedzińce, Sala Audiencyjna, biblioteka, skarbiec, pawilony, ogrody, harem oraz Sala Tronowa z najświętszymi relikwiami islamu. Na wystawach zobaczymy też bogato zdobione trony, złote sztućce i kamienie szlachetne. Z tarasów na północnym wschodzie pałacu rozciąga się wspaniały widok na cieśninę Bosfor oraz Zatokę Złoty Róg.

  • Godziny zwiedzania: 9.00 – 18.00; we wtorki zamknięte
  • Cena biletu: 100 TL (dodatkowo dla chętnych 70 TL za harem)

Wnętrze pałacowe

Zdobienia ścian

Widok na wieżę Galata

Widok z tarasu pałacowego na cieśninę Bosfor

Nasz szerszy wpis o Pałacu Topkapi znajdziesz tutaj.

Pałac opuszczamy tą samą bramą, którą weszliśmy. Dalej udajemy się na południowy zachód, mijając po drodze Hagię Sophię, a następnie Haseki Hürrem Hamami, czyli turecką łaźnię z XVI wieku. Już stąd jak na dłoni widać kolejny punkt naszej wycieczki, czyli…

Haseki Hürrem Hamami

Błękitny Meczet (Sultan Ahmet Camii)

Meczet wzniesiono w latach 1609-1616 na rozkaz młodego sułtana Ahmeda I, którego ambicją było stworzyć dzieło wspanialsze od stojącej w pobliżu Hagii Sophii i które byłoby najważniejszą świątynią w Imperium Osmańskim. Jako że meczety zawsze miały, poza modlitewną, funkcje dodatkowe, później dołączono do niego medresę, szkołę, jadłodajnie dla ubogich, mauzoleum oraz szpital, a przyległy obszar obsadzono drzewami, które miały chronić przed zgiełkiem miasta oraz upałem.

Błękitne wnętrze meczetu

W czterech narożnikach meczetu oraz dwóch narożnikach dziedzińca wewnętrznego umieszczono minarety. Świątynie przykrywa kopuła wsparta na czterech półłukach, rozpiętych między czterema filarami o średnicy 5 metrów, zwanych też „słoniowymi nogami”.

Nazwa zwyczajowa Błękitnego Meczetu wzięła się od koloru fajansowych płytek (w liczbie ponad 20 tysięcy), którymi wyłożone są ściany wewnętrzne świątyni. Podłogę wyłożono czerwonym dywanem – nie wolno wchodzić na niego butami (przed wejściem każdy zwiedzający musi je zdjąć i chwycić w rękę).

  • Wstęp bezpłatny
  • Godziny otwarcia: 8.30 – 12.15; 14.00 – 16.00; 17.00 – 18.00,
    w piątki: 14.30 – 16.00; 17.00 – 18.00
  • Przed wejściem trzeba zdjąć buty, zakryć nogi i ramiona, a kobiety zakładają chustę na głowę.

Wystrój świątyni

Sklepienie

Po wyjściu z meczetu skierujmy się na północny zachód, na…

Plac Koński (Plac Sułtana Ahmeda)

W tym miejscu znajdował się niegdyś bizantyjski hipodrom, powstały w III w. na wzór rzymskiego Circus Maximus. W czasach osmańskich służył on janczarom do ćwiczeń, niestety jego mury i trybuny zaczęły znikać, gdyż kamienie wykorzystywano do budowy pałacu Topkapi oraz Błękitnego Meczetu. Do dziś zachowała się tylko niewielka część obiektu, na południe od placu.

Obecnie na placu wznoszą się trzy kolumny. Pierwsza z nich to obelisk Konstantyna Porfirogenety z X wieku, niegdyś pokryty pozłacanymi płytami z brązu, które padły łupem krzyżowców w 1204 r. Kolejna to Kolumna Wężowa, w całości wykonana z brązu, która pierwotnie zdobiła świątynię Apolla w Delfach, a sprowadzono ją na rozkaz Konstantyna Wielkiego. Ostatnia to obelisk Totmesa III z XV w. p.n.e. Obecnie stoi na podstawie z płaskorzeźbami przedstawiającymi cesarza Teodozjusza z rodziną, który sprowadził obelisk do Bizancjum.

Kolumna Wężowa i obelisk Totmesa III

Obelisk Konstantyna Porfirogenety

Sklepy w okolicy placu

Na zachodnim krańcu placu znajdziemy Muzeum Sztuki Tureckiej i Islamskiej, prezentujące zabytki z czasów osmańskich.

Skierujmy się teraz na północny wschód, wzdłuż ulicy Atmeydani, mijając po prawej Hagię Sophię. Skręćmy w lewo, w Yerebatan Cad., która po chwili zaprowadzi nas do kolejnego miejsca.

Zatopiony Pałac (Cysterna Bazyliki)

Cysternę zbudowano w VI wieku, na rozkaz cesarza Justyniana I. Do prac wykorzystano fundamenty dawnej bazyliki, stąd jej nazwa – Cisterna Basilica. Służyła jako zbiornik wody dla pałacu cesarskiego i okolic. Niestety z powodu rozpoczynającej się w Turcji epidemii COVID-19 w czasie naszego pobytu obiekt był akurat zamknięty, więc mamy co najmniej jeden powód, by jeszcze wrócić do Stambułu.

  • Bilet wstępu: 35 TL
  • Godziny otwarcia: codziennie 9.00 – 17.30

Informacja przy zamkniętej cysternie

Z cysterny ruszmy dalej Yerebatan Cad. na północny zachód, skąd skręcimy na zachód w Nuru Osmaniye Cd. Prowadzi nas ona w okolice XVIII-wiecznego meczetu Nuruosamiye. Przechodząc prosto przez jego plac dotrzemy bezpośrednio do bramy wejściowej na teren najsłynniejszego bazaru w Stambule.

Wielki Bazar

Uważany jest za największy na świecie zadaszony targ. Zajmuje powierzchnię ok. 30 hektarów, ma 61 ulic z 3500 sklepami, do tego jeszcze trzeba dodać liczne kawiarnie i restauracje, meczety, banki, a nawet posterunek policji. Szacuje się, że przez 22 bramy prowadzące do obiektu przechodzi dziennie nawet pół miliona ludzi.

Historia bazaru sięga czasów Bizancjum, kiedy na tutejszym placu kupcy sprzedawali swoje towary. Po zdobyciu miasta przez Imperium Osmańskie sułtan Mehmed Zdobywca nakazał wybudować w 1464 roku hale targowe dla jubilerów i antykwariuszy. Obecnie jest to najstarsza część, nazywana Stary Bazar (Eski Bedesten), położona w samym centrum obiektu, pokryta licznymi kopułami. Sprzedaje się tu głównie biżuterię i antyki.

U wejścia na Wielki Bazar

Główna hala

Druga część, Sandal Bedesten, powstała za panowania Sulejmana Wspaniałego, w południowo-wschodniej części bazaru. Niegdyś handlowano tu jedwabiem. W ciągu wieków wokół obu części rozrastał się labirynt uliczek, zapełniających się drobnymi sklepikami, kawiarniami i restauracjami. Zawierano tu także transakcje bankowe, a do XIX wieku odbywał się tu także handel niewolnikami.

Obecnie, ze względu na duże zainteresowanie wśród turystów, większość asortymentu to pamiątki.

  • Wstęp bezpłatny
  • Godziny otwarcia: 8.30 – 19.00

Świecidełka

Ceramika

Bazar opuśćmy którąś z północnych bram i udajmy się wzdłuż Fuat Paşa Cd, po czym skręćmy na zachód w Prof. Sıddık Sami Onar Cd., która poprowadzi nas pod górę, aż do wejścia do drugiej największej świątyni miasta.

Meczet Sulejmana

Świątynię wzniesiono w latach 1550-1557, za czasów panowania Sulejmana Wspaniałego. Pierwotnie była w stylu bizantyjskim, na wzór Hagii Sophii, jednak po pożarze (100 lat później) odbudowano ją na styl barokowy.

Aby wejść do wnętrza musimy najpierw wkroczyć na rozległy dziedziniec otoczony 24 kolumnami, które wspierają 28 kopuł. Za nim też znajdziemy cmentarz z mauzoleum Sulejmana Wspaniałego i jego żony Roksolany.

Meczet z zewnątrz

Miejsce do ablucji przed wejściem

Fragment dziedzińca z minaretem

Cmentarz

Meczet posiada cztery minarety, które razem mają dziesięć krużganków – liczby miały nawiązywać do faktu, że sułtan Sulejman był czwartym sułtanem od zdobycia Konstantynopola i dziesiątym władcą z dynastii.

Ogromne wnętrze jest w stanie pomieścić jednorazowo do 5000 osób. Kopułę o wysokości 50 metrów podpierają cztery filary i dwie półkopuły. Dookoła niej rozmieszczono oryginalne, szesnastowieczne okna z kolorowego szkła.

Ponieważ meczet wzniesiono na wzgórzu, jest on widoczny z wielu miejsc w Stambule, a z tarasu od strony północno-wschodniej możemy podziwiać widok na Zatokę Złoty Róg.

  • Wstęp darmowy
  • Przed wejściem należy zdjąć buty, zakryć ramiona i nogi, a kobiety muszą założyć chustę na głowę.
  • Godziny otwarcia: 5.00 – 22.30 (niedostępny do zwiedzania w czasie modlitw, szczególnie w piątki)

Wnętrze meczetu

Sklepienie

Widok na Złoty Róg

Z meczetu kierujemy się na wschód Prof. Sıddık Sami Onar Cd., przechodzącą dalej w Vasıf Çınar Cd., z której skręcamy na północ w Sabuncu Hanı Sk., która po około 180 metrach wpada wprost na…

Targ Egipski (Targ Korzenny)

Jest jednym z najstarszych targów w mieście. Powstał w XVII wieku, jako część kompleksu Nowego Meczetu (opłaty czynszowe handlarzy przeznaczano na działalność meczetu). Nazwa bazaru wywodzi się z czasów osmańskich, gdy handlowano tu towarami sprowadzanymi z Egiptu – głównie zbożami, przyprawami i wonnościami.

Dziś miejsce to odwiedzane jest tłumnie przez turystów, podążających za zapachami przypraw, bakalii i rozmaitych słodkości, jak baklawa czy chałwa.

  • Wstęp darmowy
  • Godziny otwarcia: 8.00 – 19.00 (w niedziele od 9.30)

Bazar Egipski

Stoisko z kosmetykami

Wybór bakalii

Z targu udajemy się na południowy wschód, do…

Gülhane Parkı

Najstarszy i jeden z największych parków w Stambule przylega bezpośrednio do Pałacu Topkapı (był niegdyś częścią ogrodów zewnętrznych pałacu). Jest miłym miejscem na popołudniowe i wieczorne spacery, z dala od zgiełku i gwaru miasta. Przy zachodnim krańcu, w budynkach dawnej stajni pałacowej, funkcjonuje obecnie Muzeum Historii Nauki i Technologii w Islamie, otwarte w 2008 roku.

Fontanna w parku

Ścieżkami parku udajemy się do jego najdalszej bramy, na północno-wschodnim krańcu, którą przechodzimy nad wody cieśniny Bosfor.

Spacer nad cieśniną Bosfor

Na brzegu spotykamy dziesiątki wędkujących mężczyzn oraz towarzyszące im koty, oczekujące na przekąskę. Mamy stąd też dobry widok na zabudowę miejską po drugiej stronie Zatoki Złoty Róg, w tym na wieżę Galata. Polecamy wieczorny spacer ulicą Kennedy’ego, nad ciemnymi wodami Bosforu.

W towarzystwie kotów

My zrobiliśmy rundkę wokół całego Sultanahmet, by na południowym brzegu skręcić w Aksakal Sokağı, a z niej w lewo, docierając do ostatniej atrakcji tego dnia…

Kościół św. Sergiusza i Bakchusa

Kościół wybudowany w VI wieku, za czasów panowania cesarza Justyniana, w XVI wieku przerobiono na meczet. Jego turecka nazwa znaczy dokładnie „mała Hagia Sophia”. Stanowi jedną z najważniejszych wczesnobizantyjskich budowli w Stambule i mógł być wzorem (jak niektórzy twierdzą „próbą generalną” przed właściwą świątynią) dla wzniesionego nieco później kościoła Mądrości Bożej.

Budynek ma kształt ośmioboku wpisanego w czworokąt, zwieńczony kopułą na ośmiu filarach. Niestety z wystroju wnętrza nie zachowało się nic z pierwotnej budowli – źródła podają, że ściany pokryte były mozaikami i różnokolorowym marmurem. Po zamianie na meczet zmieniono okna i wejście, a ściany obrzucono tynkiem.

  • Wstęp bezpłatny

Wejście do małej Hagii Sophii

Sklepienie meczetu

Obecny wystrój

Warto też pokręcić się trochę po okolicy. Nie spotkamy tu tłumów turystów, za to zobaczymy tradycyjną, osmańską, drewnianą zabudowę oraz znajdziemy małe, zaciszne knajpki w sam raz na kolację.

Drewniana zabudowa

Wyjście na ulicę

DZIEŃ II

Zaczynamy od przeprawy Mostem Galata przez Zatokę Złoty Róg, na drugą część miasta (nadal po stronie europejskiej).

Most Galata

Do XIX wieku transport pomiędzy dwoma brzegami miasta zapewniały łodzie. Dopiero w czasach intensywnego rozwoju Stambułu i po przeprowadzce sułtana z Pałacu Topkapı do Dolmabahçe zdecydowano się połączyć je mostem.

Pierwszy most (Hayratiye) zbudowano w 1836 roku, a 9 lat później drugi, łączący dzielnicę Galata z centrum miasta. Uczyniono to na wyraźną prośbę matki sułtana, stąd Most Galata nazywa się często „Mostem Sułtanki Matki” lub „Nowym Mostem”. Początkową konstrukcję (drewnianą) zastąpiono na początku XX wieku stalową.

Łączna długość mostu to 490 metrów, a szerokość to 42 metry. Mieszczą się tu po trzy pasy ruchu kołowego i chodnik dla pieszych w obu kierunkach, a także tory tramwajowe.

Most ma także pewne znaczenie kulturowe – symbolizował on połączenie tradycyjnego ośrodka władzy sułtańskiej (Sultanahmet) z nowoczesnym centrum finansowym w dzielnicach Galata i Beyoğlu, zamieszkiwanych w dużej mierze przez obcokrajowców i innowierców. Już od wczesnych godzin porannych można tam spotkać ludzi łowiących ryby z wód cieśniny.

Wędkarze na moście

Widok z mostu na miasto

Rejs po Bosforze

W okolicy północnego krańca mostu leży dzielnica portowa Stambułu – Karaköy. Na lewo od mostu znajdziemy przystań, z której kilka razy dziennie odpływają łodzie w rejs po wodach Bosforu.

Łodzie płyną stąd wzdłuż brzegu europejskiego, z przystankiem w Ortaköy, aż do Mostu Mehmeda Zdobywcy (blisko Morza Czarnego), gdzie zawracają i wzdłuż brzegu azjatyckiego wracają na przystań. Na wysokości Mostu Zdobywcy statek mija dwie twierdze – Rumeli Hisarı i Anadolu Hisarı.

  • Cena biletu: 25 TL
  • Promy kursują od 10.00 – 19.00 mniej-więcej co godzinę; rejs trwa ok. 1,5 godziny

Przystań przy Moście Galata

W Karaköy aż roi się od modnych kawiarni, małych, rodzinnych piekarni, przeróżnych pracowni i butików. W budynku po magazynie portowym urządzono Muzeum Sztuki Nowoczesnej, prezentujące współczesną sztukę turecką i światową.

Wieża Galata

Na północny zachód od dzielnicy portowej, na niewielkim wzgórzu wznosi się widoczna z wielu miejsc Stambułu Wieża Galata. Wzniesiono ją w 1384 roku jako element fortyfikacji kolonii Genui, nazywany wtedy „Wieżą Chrystusa”. Za czasów osmańskich stacjonował tu oddział janczarów, później wykorzystywano ją, między innymi, jako więzienie. Z racji tego, że była najlepszym punktem obserwacyjnym, do 1964 roku wypatrywano z niej (licznych w tamtych czasach) pożarów. Od 1967 roku, po odrestaurowaniu, wieżę otwarto dla turystów. Obecnie poza punktem widokowym możemy skorzystać tu z restauracji, klubu i sklepu z pamiątkami. Wewnętrzna winda dojeżdża do 7. piętra, a kolejne dwa trzeba pokonać o własnych nogach.

Widok z wieży

Meczet Sulejmana górujący nad Stambułem

Z wieżą wiąże się legenda o stambulskim Dedalu – lotniku Hezarfen Ahmet Celebi. Miał on wyfrunąć z wieży dzięki skrzydłom własnej konstrukcji, przelecieć nad Bosforem i wylądować po azjatyckiej stronie miasta, w Üsküdarze.

  • godziny otwarcia: 9.00 – 19.00
  • wstęp: 45 TL

Wieża Galata

İstiklal Caddesi

Najsłynniejszy stambulski deptak ciągnie się z dzielnicy Beyoğlu, aż do Placu Taksim. Po obu jego stronach mijamy liczne sklepy, kawiarnie, budynki dawnych ambasad, galerie sztuki i kościoły chrześcijańskie. W połowie XX wieku była to główna ulica handlowa w mieście.

Deptak zamknięty jest dla ruchu kołowego, jednak przez całą jego długość ciągną się tory zabytkowego, czerwonego tramwaju. Przystanek początkowy jest w okolicy stacji metra Şişhane, a końcowy na Placu Taksim. Po drodze tramwaj zatrzymuje się na kilku przystankach.

  • Czerwonym tramwajem pojedziemy dzięki Istanbul kart (możliwość doładowania na przystanku początkowym)
  • Koszt przejazdu 3,50 TL
  • Tramwaj kursuje przez cały tydzień w godzinach 7.00 – 22.00, co 40 minut (startuje o 7.00 z Taksim, jedzie kilkanaście minut na Beyoğlu, gdzie ma postój i o 7.20 wraca na Taksim)

Przystanek czerwonego tramwaju

Istiklal Caddesi

Plac Taksim

Uważany jest za centrum nowoczesnego Stambułu, chociaż sam w sobie nie robi większego wrażenia. Pośrodku umieszczono w 1928 roku Pomnik Republiki, przedstawiający Ataturka (pierwszego prezydenta republiki) z żołnierzami. Miał on upamiętnić 5. rocznicę ustanowienia Republiki Turcji.

Plac oblegany jest przez turystów ze względu na znajdujące się w pobliżu sklepy, restauracje i hotele. Stanowi też ważny punkt komunikacyjny na mapie miasta.

Pomnik Republiki

Stąd udajemy się na wschód ulicą Tak-ı Zafer Cd. i dalej İnönü Cd, by po około 20 minutach dotrzeć do ostatniego punktu naszej wędrówki…

Pałac Dolmabahçe

Był pierwszym pałacem w Imperium Osmańskim zbudowanym w stylu europejskim, w latach 1842-1853. Wzorowano go na Luwrze oraz Pałacu Buckingham. Od zakończenia budowy, aż do końca Imperium służył jako centrum administracyjne i siedziba sułtana. Po powstaniu republiki w pałacu rezydował Atatürk, podczas swojego pobytu w Stambule. Tutaj też przyszło mu umrzeć 10 listopada 1938 roku o 9:05 rano – do dziś wszystkie zegary w pałacu ustawione są na tę godzinę dla upamiętnienia wielkiego wodza.

Wejście do pałacu

Fontanna przed pałacem

Pałac ma powierzchnię 45 tysięcy m2, 285 pokoi, 46 korytarzy, 6 łaźni i 68 toalet. Wnętrza ozdobiono obrazami włoskich i francuskich malarzy, a wyposażenie i meble sprowadzono z wielu zakątków Europy. Pałac miał budzić podziw wśród zagranicznych gości, stąd nie szczędzono na niego pieniędzy.

Największe wrażenie robi ogromny, kryształowy żyrandol o 750 lampach, ważący 4,5 tony, który był darem od królowej Wiktorii.

Poza pałacem i haremem możemy też odwiedzić rozległe ogrody wokół rezydencji (w cenie biletu), które otwierają się na wody cieśniny Bosfor.

  • Cena biletu za sam pałac: 90 TL; Harem: 60 TL; Łączony (pałac + harem): 120 TL
  • Godziny otwarcia: 9.00 – 16.00; w poniedziałki nieczynne

Przejście między piętrami

Wnętrze pałacu

Zdobione sklepienie

Wyjście nad Bosfor

Ogrody pałacowe

Stambuł – kocie imperium

Podczas spaceru po mieście często słyszy się miauczenie na ulicach, w kawiarniach i sklepach. Na każdym kroku widać miłość tutejszych mieszkańców do kotów – zwierzaki są głaskane, dokarmiane, pieszczone. Wszędzie można znaleźć poidełka, czy jedzenie zostawione dla pupili.

Podobno uczucie Turków do kotów ma swoje korzenie w legendach o Muezzie, kotce Mahometa, która miała kilkukrotnie uratować życie proroka, za co spotkała ją nagroda w postaci życia wiecznego w niebie.

Wszystkim miłośnikom kotów (i nie tylko) polecamy też obejrzeć film w reżyserii Ceydy Torun – „Kedi”. Znajdziecie w nim niesamowite ujęcia Stambułu (panoramy, stare kamienice, targi rybne, cieśninę Bosfor), który jest sceną życia głównych bohaterów – kotów. Reżyserka wybrała ponad 30 z nich, pokazując miasto z perspektywy czterech łap, a także codzienne, kocie przechadzki, polowania i ulubionych ludzi. Każdy kot ma swój charakter, swoją (nieraz bolesną) historię, opowiadaną przez ludzi, każdy ma swoje drogi i ulubione miejsca w tym barwnym mieście, którego urok wyziera tu z każdej uliczki i knajpki.

Koci rybacy

Koci strażnicy

Loty do Stambułu

Miasto obsługiwane jest przez dwa porty lotnicze: oddane do użytku w 2019 roku lotnisko Istanbul oraz położone po stronie azjatyckiej lotnisko Sabiha Gokcen.

Bezpośrednio z Warszawy-Okęcia na lotnisko Istanbul polecieć można liniami LOT – promocyjne ceny zaczynają się od ok. 610 zł w dwie strony. Wybierając lot Lufthansą możemy znaleźć ceny od ok. 650 zł, ale z przesiadką we Frankfurcie.

Tańszą opcją jest lot na lotnisko Sabiha Gokcen liniami Pegasus Airlines m.in. z:

  • Lwowa – od ok. 57 euro (w dwie strony)
  • Pragi – od ok. 67 euro (w dwie strony)
  • Berlina-Schonefeld – od ok. 67 euro (w dwie strony)

Dojazd z lotnisk do centrum miasta

W celu zaoszczędzenia kilku lir można kombinować przejazd łączony metrem oraz miejskimi autobusami. Jednak zbyt wiele nie oszczędzimy, czas przejazdu może być wydłużony, a sama podróż męcząca. Dlatego sugerujemy wybór wygodnych autokarów firmy Havatas (Havabus). Z lotniska Sabiha Gokcen koszt przejazdu to 18 TL, a przejazd trwa 90 minut. Pomimo że kurs na lotnisko Istanbul trwa krócej (ok. 70 minut), to przejazd jest droższy i kosztuje 25 TL.

W obu przypadkach autobusy kursują do placu Taksim średnio co pół godziny, a bilety kupuje się w autobusie lub w budce na parkingu.