Janusze on tour

tanie podróżowanie

Camino de Santiago – najważniejsze szlaki

Do grobu św. Jakuba w Santiago de Compostela prowadzą liczne trasy tworzące gęstą siatkę na obszarze Europy (w tym też Polski). Jednakże najbardziej znane (i najczęściej uczęszczane) są te, które biegną najbliżej celu, to jest w Hiszpanii. Wśród nich wyróżniają się cztery historyczne drogi biegnące w północnej części Półwyspu Iberyjskiego..

Organizując samodzielnie Camino każde z nas zastanawia się, którą trasę wybrać w zależności od dostępnego czasu i kondycji fizycznej. Podjęliśmy się opracowania krótkiej charakterystyki każdej z tych dróg, aby nieco ułatwić wybór odpowiedniego szlaku.

Camino Francés

Uważany jest za główny szlak prowadzący do Santiago de Compostela. Jego długość to ok. 850 km. Camino Francés to trasa kultowa, obfitująca w ciekawe miejsca pełne fascynujących historii, a także w ciekawe zabytki.

Jest on najlepiej zorganizowany i najwięcej tu miejsc noclegowych (albergue). Niestety to też najbardziej ruchliwy ze szlaków – są etapy, w których poruszamy się wręcz w tłumie pielgrzymów. Wiąże się to nieuchronnie z komercją – przy Camino buduje się hotele dla bardziej wymagających podróżnych, stawia się coraz więcej stoisk z pamiątkami, a okoliczni mieszkańcy nastawieni są w dużej mierze na zysk.

Camino Santiago – najważniejsze szlaki
Za początek drogi obrano Saint-Jean-Pied-de-Port – niewielką miejscowość we francuskich Pirenejach, położoną przy granicy hiszpańskiej – wędrówka do Santiago de Compostela zajmuje stąd około 30 dni. Trasa jest bardzo zróżnicowana pod względem ukształtowania terenu. Zaczyna się w Pirenejach (stromym zejściem), z których przechodzimy na obszar o niewielkich wzniesieniach, dalej na równiny, by w końcu wkroczyć na płaskowyż Meseta – etap trudny ze względu na panujące tu wysokie temperatury i praktycznie brak cienia. Dalej nadal wędrujemy przez równiny, przechodząc po drodze przez duże miasta oraz Masyw Galicyjski (system górski w Galicji). Ostatnie dni na obszarze Galicji to głównie zielone drogi leśne, gdzie czeka nas chłodniejszy klimat i częściej niż na wcześniejszych trasach spotkamy się tu z deszczem.

Ciekawsze miejsca na Camino Francés:
  • Pampeluna – z wartych naszej uwagi zabytków znajdziemy tu gotycką katedrę z krużgankami oraz bogato zdobionym portalem Puerta de la Preciosa; warto też zobaczyć Palacio de Navarra, XIII-wieczny kościół San Santurino oraz cytadelę; miasto znane jest ze słynnych gonitw byków, które odbywają się corocznie w terminie 6-14 lipca;
  • Alto del Perdón (Góra Przebaczenia) – kilka kilometrów za Pampeluną, na szczycie wzniesienia, zobaczymy szczególny Pomnik Pielgrzyma wzdłuż drogi;
Camino Santiago – najważniejsze szlaki

Pomnik Pielgrzyma

  • Logroño – z ciekawszych zabytków warto zobaczyć konkatedrę Santa María de la Redonda, liczne kościoły, Parlamento de la Rioja oraz dawną bramę miejską. Niedaleko przed wejściem do miasta stoi niewielki stolik przed parasolem – jego pierwszą właścicielką była doña Felisa Mediovalla, która utworzyła tu stoisko z napojami dla pielgrzymów i własną pieczątką do credenciala. Kobieta zmarła w 2002 roku, ale stoisko przejęła jej córka María;
  • Burgos – miasto nazywane gotycką stolicą Hiszpanii wśród licznych, historycznych obiektów posiada takie perełki jak gotycka Katedra św. Marii, dwa zespoły klasztorne (cysterski i zakonu Kartuzów), wiele kościołów, zamek (Castillo de Burgos), Pałac Konstabli Kastylii oraz łuk triumfalny;
  • León – duże miasto o bogatej historii zaznaczonej między innymi dzięki zabytkom: XIII-wiecznej katedrze Santa María de la Regla (z bogato rzeźbionymi portalami i rozetą), romańskiej bazylice San Isidoro, pałacom z XV-XVII wieku, ratuszem oraz XIV-wiecznymi murami obronnymi;
Camino Santiago – najważniejsze szlaki

Katedra w Leon

  • Astorga – nazywana hiszpańską stolicą czekolady; w okolicy rynku oraz katedry znajdziemy liczne cukiernie i sklepy oferujące tamtejsze czekoladowe wyroby. Obiekty, które należy zobaczyć, to: katedra pw. NMP, która jest mieszanką gotyku, baroku i renesansu, Ratusz Miejski oraz Pałac Biskupi zaprojektowany przez samego Antonio Gaudiego;
    Przed wejściem do miasta mijamy kilka stoisk-namiotów, w których zamieszkuje człowiek-legenda, niejaki David, który zawsze ma przygotowany drobny poczęstunek dla pątników w misach (owoce, kromki chleba, dżem, miód, napoje) oraz własną, oryginalną pieczątkę w kształcie serca;
  • Cruz de Ferro – najwyższy punkt na Camino Francés (1531 m n.p.m.), na którym umocowano Żelazny Krzyż. Pod nim pielgrzymi zostawiają kamień, który nieśli tu spod swojego domu (kamień ma symbolizować ciężar grzechów, które noszą z sobą na szlaku), a także rozmaite pamiątki i symboliczne rzeczy – różańce, flagi państw, z których pochodzą, muszle, krzyżyki, ale też zdjęcia osób oraz bliskich zmarłych, za których się modlą, a w pęknięcia drewnianej podstawy krzyża wsuwa się karteczki z intencjami i modlitwami;
Camino Santiago – najważniejsze szlaki

Cruz de Ferro

  • Ponferrada – z jednym z największych zamków Templariuszy w Europie (z XII wieku);
Camino Santiago – najważniejsze szlaki

Zamek Templariuszy w Ponferradzie

  • Villafranca del Bierzo – najważniejszym obiektem dla pielgrzyma jest tu kościół św. Jakuba z Bramą Przebaczenia (Puerta del Perdón) – w dawnych czasach, w razie choroby, można było nią przejść i zakończyć pielgrzymkę z otrzymaniem odpustu przed dojściem do Santiago de Compostela;
Camino Santiago – najważniejsze szlaki

Brama Przebaczenia

  • O Cebreiro – najstarsza osada na Camino, która pamięta jeszcze czasy Celtów (do dziś pozostały po nich okrągłe, kamienne budowle – pallozas), tu też znajdziemy najstarszy kościół na szlaku Santa María del Real – wybudowany w IX wieku był świadkiem cudu przemienienia hostii i wina w Ciało i Krew Chrystusa (naczynia z tego czasu nadal przechowywane są na prawo od ołtarza głównego);
Camino Santiago – najważniejsze szlaki

Palloza

Camino Francés

  • Monte do Gozo – Wzgórze Radości to miejsce, z którego można po raz pierwszy zobaczyć wieże katedry w Santiago de Compostela. Stworzono tu Europejskie Centrum Pielgrzymowania im. Jana Pawła II, w ramach którego funkcjonuje polska alberga, w której spotkamy pielgrzymów z kraju oraz zjemy z nimi wspólną wieczerzę.

Jeszcze tylko stówka…

Camino del Norte

Droga biegnie wzdłuż północnego wybrzeża Hiszpanii, rozpoczynając się w Irun, w kraju Basków, blisko granicy francuskiej. Jej długość to około 823 km. Uważana jest za najbardziej wymagający szlak do Composteli, ze względu na pagórkowate i górzyste ukształtowanie terenu, liczne odcinki po drogach asfaltowych oraz nieco gorsze oznakowanie i mniejszą ilość noclegowni (w porównaniu np. z Francés). Dzięki temu jest jedną z rzadziej uczęszczanych Dróg św. Jakuba – doświadczymy tu na szlaku więcej dzikiej przyrody i spokoju. Miłą odskocznią od gór jest też kilka dni marszu nad wodami Zatoki Baskijskiej i możliwość kąpieli w morzu.

Camino del Norte – Arzua

Ciekawsze miejsca na Camino del Norte:
  • San Sebastian – uważane za jedno z najpiękniejszych miast szlaku, położone jest nad zatoką La Concha; z zabytków oferuje nam między innymi: XVI-wieczny kościół San Vincente, ruiny XIII-wiecznej twierdzy oraz katedrę neogotycką Buen Pastor de San Sebastian;
  • Gernika – miasto związane z historią XX-wiecznej Hiszpanii – w czasach wojny domowej, w 1937 roku, została zbombardowana przez siły generała Franco, jako siedziba rządu autonomicznego Kraju Basków. W wyniku ataku miało zginąć od 100 do 3000 osób, a ponad 70% zabudowań ulec zniszczeniu. Wydarzenie to stało się światowym symbolem okrucieństwa wojny i ruchu antyfaszystowskiego. Jeszcze w tym samym roku Pablo Picasso namalował obraz Guernica jako potępienie nalotu i działań wojennych;
  • Bilbao – największe miasto w kraju Basków posiada XIV-wieczny układ urbanistyczny, a wśród jego zabytków możemy podziwiać katedrę św. Jakuba oraz most gondolowy;
  • Portugalete – nieduże miasteczko, słynące z Mostu Biskajskiego, nad ujściem rzeki Nervión; był to pierwszy na świecie most-gondola, na którym wzorowano budowy późniejszych mostów tego typu. W 2006 roku wpisany został na listę światowego dziedzictwa UNESCO;
  • Castro Urdiales – jedno z ładniejszych miast Cantabrii, którego historia sięga czasów rzymskich; w jego panoramie wyróżnia się gotycki kościół Santa María de la Asunción oraz sąsiadujący z nim zamek Templariuszy;
  • Santander – o mieście wkrótce napiszemy więcej;
  • Santillana del Mar – średniowieczne miasteczko z kamiennymi domami w kolorze złota; za jego  najważniejszy zabytek uważa się XII-wieczną kolegiatę św. Juliany, od której miejscowość wzięła swoją nazwę;
  • Comillas – z neogotyckim pałacem Palacio Sobrellano oraz budynkiem El Capricho zaprojektowanym przez Antonio Gaudiego;
  • Llanes – tradycyjny port rybacki w Asturii, z pozostałościami XIII-wiecznych murów obronnych;
  • Ribadesella – uważana za perłę Asturii, położona malowniczo nad Zatoką Biskajską. Znana jest między innymi dzięki jaskiniom la Cueva de Tito Bustillo oraz la Cuevona de Argüelles, a także dobrze zachowanej starówce;
  • El Pito – wyróżnia się tu pałac Selgas, nazywany także „Wersalem Asturii” ze względu na otaczający go bogaty park;
  • Luarca – port rybacki i turystyczny; do zwiedzania jest tu pałac markiza Ferrera oraz latarnia morska;
  • Ribadeo – położone malowniczo przy ujściu rzeki; warto przejść się pasażem aż do wody, zwiedzić modernistyczny dom ecléctico (znany jako Wieża Moreno) oraz zobaczyć ratusz z XVIII wieku;

Ribadeo

  • Mondoñedo – z romańską katedrą Asunción z XIII wieku, XVI-wieczną fontanną oraz pałacem biskupim;
  • Sobrado dos Monxes – klasztor założony w X wieku do dziś gości pielgrzymów w swoich zabytkowych murach; o zabudowania dbają mieszkający tam Cystersi.

Krużganki klasztorne

Camino Primitivo (Droga Pierwotna)

Szlak rozpoczyna się w mieście Oviedo i prowadzi do Melide, gdzie łączy się z Drogą Francuską. Z Oviedo do Santiago mamy do pokonania 314 kilometrów. Trasa raczej rzadko wybierana (niecałe 5% wszystkich pielgrzymów), co według nas działa na jej korzyść. Idealny dla tych, którzy cenią sobie spokój. Jest też dobrą opcją dla osób, które nie mają dużo urlopu – dla w pełni sprawnych wędrowców na dotarcie do celu wystarczy tutaj 8-10 dni. Stopień trudności szlaku oceniamy jako pośredni – napotkamy tu na kilka podejść, ale niezbyt stromych.

Oviedo

Ciekawe miejsca na Camino Primitivo:
  • Oviedo – największe miasto i zarazem początek szlaku; polecamy zwiedzić katedrę z XVII-wieczną figurą Chrystusa Zbawiciela, przedromańskie kościoły San Miguel del Lillo i Santa Maria del Naranco;
  • Cornellana – albergue znajduje się w XI-wiecznym klasztorze z barokową fasadą;
  • Montefurado – mała, kamienna wioska wygląda jakby była przeniesiona ze średniowiecza; uwagę zwraca mała kaplica św. Jakuba; osada powstała prawdopodobnie wokół szpitala dla pielgrzymów;
  • Lugo – jedno z większych miast Galicji; jest co zwiedzać – najlepiej zachowane mury obronne z czasów rzymskich w całej Hiszpanii oraz romańska katedra św. Marii z XII wieku (wzorowana na katedrze z Santiago de Compostela);
  • Melide – miasto znane głównie z regionalnego specjału – ośmiornicy (pulpo); tradycyjna restauracja serwująca ośmiornice to pulperia.

Droga w Galicji

Camino Portugues Central (Szlak Portugalski Centralny)

Główny Szlak Portugalski rozpoczyna się w Porto i ma długość 225 km. Niektórzy pielgrzymi wybierają dłuższą drogę i startują już z Lizbony (dodatkowe 390 km). Trasa portugalska jest bardzo malownicza i raczej nie wymaga szczególnego przygotowania – różnica poziomów jaką pokonuje się w ciągu dnia to około 100 m. Po drodze nie ma problemu, żeby zaopatrzyć się w zimną wodę, znaleźć nocleg, czy zatrzymać na przekąskę w barze dla pielgrzymów. Szlak prowadzi głównie przez tereny zielone – przerzedzone lasy, pola winorośli, które co kilka kilometrów przeplatają się z mniejszymi miasteczkami. Mało jest odcinków, które prowadzą przy drogach, czy nie mają chodnika.

Ścieżka w Porto (fot. M. Grzebińska)

Ciekawe miejsca na Camino Portugues Central:
  • Porto – warto przeznaczyć kilka godzin na zwiedzanie miasta; więcej o Porto pisaliśmy tutaj;

Szlak Portugalski (fot. M. Grzebińska)

  • przed miejscowością Tui w Hiszpanii przechodzimy przez most nad rzeką Miño – tu na szlaku przekracza się granicę i dalej rusza w drogę do Santiago już po hiszpańskiej trasie;
  • Pontevedra – niegdyś ważny port handlowy; obecnie przyciąga odwiedzających zabytkowymi kościołami (San Domingo, Santa Maria la Mayor) i klasztorem św. Franciszka.

(fot. M. Grzebińska)

Praktyczne porady na szlaku

W miejscach noclegu można znaleźć ulotki, na których wydrukowane są tabelki z listą alberg na trasie – znajdziecie w nich informacje, takie jak nazwa albergi, miejscowość, do której musicie trafić, a także cena noclegu, ilość miejsc, tel. kontaktowy i odległość pomiędzy kolejnymi punktami (jest to lista oficjalnych alberg).
Zdecydowanie na nocleg najlepiej wybierać te punkty, gdzie według listy jest sporo miejsc noclegowych, żeby się nie zdziwić, że zabrakło dla nas miejsca.

 

Wpis powstał we współpracy z Magdaleną Grzebińską.

2 Comments

  1. Dla ścisłości: albergue na Monte do Gozo (to na terenie Europejskiego Centrum Pielgrzymowania) nie jest polskim albergue! Od lat pracują tm polscy wolontariusze, ale albergue jest dla wszystkich pielgrzymów. Poza tym nieprawdą jest , że są tam wspólne kolacje. Owszem, w godzinach popołudniowych można zamówić w restauracji menu peregrino.

    • janusze
      janusze

      7 września 2019 at 11:36

      Zwrot „polska alberga” nie oznacza, że jest ona dedykowana tylko Polakom, ale nie da się ukryć, że śpią tam głównie Polacy i hospitalero też są Polakami. Co do wieczerzy: będąc tam 5 lat temu jedliśmy zorganizowaną specjalnie dla pielgrzymów kolację (należało to do tradycji tego miejsca), natomiast 3 lata temu nie było to zorganizowane odgórnie, ale pielgrzymi sami się „skrzyknęli”, żeby wspólnie zjeść. Więc jeśli trafi się na odpowiednie towarzystwo, to wspólna kolacja nie jest problemem 😉

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

© 2019 Janusze on tour

Theme by Anders NorenUp ↑