Jeśli lecicie do Bordeaux w pogodny, bezchmurny dzień, jeszcze przed wylądowaniem na lotnisku zobaczycie jak na dłoni to, co stanowi istotę regionu oraz miasta. Kiedy tylko stewardessa ogłosi, że zbliżamy się do celu, w dole pokaże się charakterystyczny krajobraz rozległych pól porośniętych winoroślą oraz pojedynczych, starych winiarni. Chwilę potem zobaczymy spokojne wody Garonny, zabudowę miejską z górującymi nad nią wieżami kościołów, a także liczne mosty łączące z sobą dwie części Bordeaux położone na brzegach rzeki.

Katedra św. Andrzeja (Cathédrale Saint-André)

Zwiedzanie rozpoczynamy od położonego na południowo-zachodnim krańcu starówki Placu Pey Berland, przy którym wznosi się najważniejsza świątynia w mieście – gotycka katedra św. Andrzeja z XI wieku, wzorowana na paryskiej Notre Dame. Najbardziej reprezentacyjną częścią budowli jest fasada północna z dwiema wieżami oraz wejściem ozdobionym portalem z figurami świętych i scenami z Biblii.

Fasada północna katedry

Portal wejściowy

Nawa główna

Zwieńczenie kazalnicy

Wnętrze katedry jest dość surowe, pozbawione zbędnych ozdób. Uwagę zwracają rzeźbione sklepienia oraz wysokie okna, zakończone ostrołukami i wypełnione witrażami.

Świątynia jest orientowana, a za ołtarzem głównym znajduje się ambit, otoczony kaplicami.

  • Wstęp do katedry – darmowy
  • Godziny otwarcia: pon. 15.00-19.30; wt. – niedz. 10.00-13.00; 15.00-19.30

Wyposażenie świątyni

Ambit

Jedna z kaplic bocznych

Witraże

Prezbiterium

Tuż przy katedrze wybudowano w latach 1440-1500 wieżę Tour Pey Berland (z inicjatywy biskupa Pey Berland). Odizolowano ją od świątyni, aby wibracje dzwonów nie szkodziły jej konstrukcji. Ze względu na brak pieniędzy na zakup dzwonu wieżę przeznaczono na mieszkania, następnie powstała tam fabryka ołowiu i dopiero w 1851 roku zaczęto użytkować ją zgodnie z przeznaczeniem. Dziś służy także jako punkt widokowy.

  • Godziny otwarcia wieży: codziennie 10.00-12.30; 14.00-17.30
  • Cena biletu: 5,50 euro

Widok na wieżę i pomnik Jacques Chaban-Delmas

Katedra widoczna z okolic wieży

Na wschodnim końcu placu napotkamy na wejście do Pałacu Rohan, zbudowanego w XVIII wieku dla arcybiskupa Bordeaux, w stylu neoklasycystycznym. Pałac służył później, między innymi, jako siedziba sądu rewolucyjnego, pałac cesarza Napoleona, a obecnie jako ratusz miejski (Hotel de Ville – od 1835 roku).

Hotel de Ville

Okolice ratusza

Ulica św. Katarzyny (Rue Sainte-Catharine)

Z placu udajemy się na wschód przez Cours d’Alsace-et-Lorraine i po niecałych 200 metrach skręcamy w prawo, w Rue Sainte-Catharine, jedną z najdłuższych ulic zakupowych w Europie, przeznaczoną wyłącznie dla pieszych. Deptak o długości 1,2 km to główna ulica handlowa w mieście. Możemy posilić się tu w jednej z knajpek, napić się dobrego wina, kupić pamiątki oraz podziwiać francuską architekturę.

Ulica św. Katarzyny

Kamienica przy deptaku

Dalej skręcamy na wschód, w ulicę Victora Hugo, by po niecałych 200 metrach stanąć przed kolejną atrakcją…

Wielka Dzwonnica (Grosse cloche)

Jedna z najstarszych dzwonnic we Francji, wzniesiona w XV wieku, jest dziś jednym z nielicznych śladów po murach obronnych miasta. Bezpośrednio do niej przylega XII-wieczny kościół Saint-Eloi. Ulica prowadząca do bramy pod dzwonnicą nosi nazwę św. Jakuba (Saint-James), tędy też przechodzili pielgrzymi w drodze do Santiago de Compostela.

Dzwonnica odgrywała istotną rolę w życiu miasta – jej dzwony na rozkaz miejskich sędziów obwieszczały początek żniw oraz alarmowały ludność w przypadku wybuchu pożaru. Wagę budowli podkreśla fakt, że do dziś znajduje się ona w herbie miasta i stanowi jego symbol.

Istnieje możliwość wejścia na wieżę i zobaczenia dzwonu z bliska.

  • Godziny otwarcia: codziennie 13.00-19.00
  • Wstęp: 5 euro

Grosse cloche

Detale dzwonnicy

Ulica św. Jakuba

Ruszamy dalej, wzdłuż ulicy Victora Hugo, przyglądając się mijanym po drodze wysokim, starym kamienicom o cudownych, ozdobnych fasadach. Nie przegapmy jednak odchodzącej w prawo Rue des Faures, którą po około 200 metrach dojdziemy do kolejnej ważnej świątyni w mieście.

Ozdobne wejście do kamienicy przy ul. Victora Hugo

Kościół św. Michała

Kościół wzniesiony na przełomie XIV/XV wieku kościół w stylu gotyckim z wolno stojącą dzwonnicą o wysokości 114 metrów, która jest jedną z najwyższych wolnostojących budowli we Francji. Cennym elementem wystroju świątyni jest drewniana ambona przedstawiająca zgładzenie smoka przez św. Michała Archanioła.

Dzwonnica kościoła św. Michała

Wnętrze świątyni

Św. Michał Archanioł

Z placu pod kościołem wybieramy się na południowy wschód przez Rue Camille Sauvageau, która doprowadzi nas wprost pod…

Kościół św. Krzyża (Église Sainte-Croix)

Obecnie kościół parafialny z XI/XII wieku z romańską fasadą, niegdyś stanowił część opactwa benedyktynów. Budowlę wzniesiono z kamienia, na planie krzyża łacińskiego.

Warto zwrócić uwagę na bogato zdobiony portal nad wejściem, pełen postaci i scen z Pisma Świętego.

Kościół Krzyża Świętego

Portal wejściowy

Detale portalu

Krzyż

Wystrój świątyni

Spod kościoła idziemy na północny wschód, trafiając nad brzeg rzeki Garonny i dalej wzdłuż drogi Quai de la Grave, która doprowadzi nas do historycznego mostu.

Porte de Bourgogne przy ulicy Victora Hugo, przed mostem

Pont de Pierre

Pierwszy most w Bordeaux został zbudowany na rozkaz Napoleona I z kamienia i wsparty na 17 łukach. Liczba ta jest nieprzypadkowa – oznacza ilość liter w imieniu i nazwisku cesarza (Napoléon Bonaparte). Wznoszono go w latach 1819-1822 i aż do 1965 roku był to jedyny most w całym mieście.

Most otwarty jest tylko dla ruchu tramwajowego, rowerowego oraz dla pieszych. Możemy przejść się na drugi brzeg rzeki i obejrzeć z tej perspektywy zachodnią część miasta.

Spacerem po Pont de Pierre

Pont de Pierre nad Garonną

Wracamy w okolice starego miasta i idziemy deptakiem wzdłuż rzeki, w kierunku północnym. Po 300 metrach dojdziemy do kolejnego zabytku…

Brama Cailhau (Porte Cailhau)

Pochodząca z XV wieku kamienna brama stanowiła główne wejście do miasta od strony portu, służyła jako element obronny, ale pełniła też funkcję łuku triumfalnego. Przez bramę prowadzi nas droga do Placu Pałacowego oraz Pałacu Ombrière.

Brama Cailhau

Ze względu na bliskość rzeki, portu i pałacu ta część miasta od początku była dzielnicą przemysłową, popularną wśród kupców, parlamentarzystów i znanych osobistości Bordeaux, dlatego zobaczymy tu bogatą, dobrze zachowaną architekturę. Nazwy tutejszych ulic oznaczają nazwy zawodów – Rue des Argentiers (złotnicy), Rue des Bahutiers (wytwórcy skrzyń), Rue du Chai des Farines (magazyny zbóż), Rue Maucoudinat (gdzie znajdowały się zajazdy marynarzy) i Rue des Trois Chandeliers (producenci świec)

Kamienica na starym mieście

Ozdoba architektoniczna

Z Placu Pałacowego udajemy się na północ Rue des Argentiers, która zaprowadzi nas do…

Kościół św. Piotra (Église Saint-Pierre)

Sanktuarium św. Piotra istniało w tym miejscu podobno już w VI wieku, jednak obecna świątynia gotycka pochodzi z przełomu XIV/XV wieku.

Wnętrze jest dość surowe, pełne smukłych kolumn, zwieńczonych łukami przy sklepieniu krzyżowym, główną ozdobą bryły są kolorowe witraże (część z XIX wieku).

  • Godziny otwarcia: pon. – pt. 9.00-17.00; sob. – niedz. 10.00-17.00
  • Wstęp bezpłatny

Église Saint-Pierre

Surowe wnętrze kościoła

Witraże

Przy Placu św. Piotra (Place Saint Pierre) pootwierano liczne kawiarnie i restauracyjki, które wystawiają swoje ogródki na brukowanej przestrzeni placu. Możemy tu chwilę odpocząć, coś przekąsić, ugasić pragnienie, po czym ulicą Parlement Saint-Pierre ruszyć na zachód, aż do Place du Parlement, przy którym połączono oryginalne konstrukcje z 1760 roku i budynki nowsze w podobnym stylu.

Fontanna na Place du Parlement

Plac opuszczamy w kierunku północno-wschodnim przez Rue Fernand Philippart. Przy tej ulicy, pod numerem 16, obejrzymy dom bogatego kupca, zbudowany w 1760 r. Nasz wzrok przykuje zaokrąglony balkon, z zakrzywioną, żelazną konstrukcją.

Dom kupca

Place de la Bourse

Ulica doprowadzi nas do XVIII-wiecznego Place de la Bourse, który jest historycznym sercem Bordeaux. Dawniej był odgraniczony od Garonny murami, które jednak w XVIII wieku wyburzono i oczyszczono teren wokół placu otwierając go na rzekę.

Obecnie plac to prawdziwa wizytówka Bordeaux, która często pojawia się na zdjęciach i pocztówkach z miasta. Stanowi też turystyczne centrum handlowe, pełne sklepików z pamiątkami. Ma kształt podkowy i otoczony został przez XVIII-wieczny Gmach Giełdy, Urząd Celny oraz kamienice z tego samego okresu. Pośrodku ustawiono Fontannę Trzech Gracji.

Fontanna Trzech Gracji

Naprzeciw placu, nad brzegiem rzeki, stworzono najbardziej rozpoznawalne miejsce w Bordeaux…

Lustro Wody (Le miroir d’eau)

To nic innego, jak rozległa przestrzeń pokryta betonowymi płytkami, między którymi zainstalowano małe fontanny przypominające raczej zraszacze do trawników. Co kilka minut zamiast strumienia wody z fontann wydobywa się mgiełka wodna, wśród której można chodzić na boso. Utrzymująca się na płytkach woda odbija obraz położonych przy Place de la Bourse budynków, niczym naturalne lustro. Podobno szczególnie malowniczo jest tu wieczorami, gdy oświetlone latarniami budowle oglądamy w ciemnej tafli wody.

Lustro wody

Idziemy dalej wzdłuż Garonny na północ, oglądając zabudowę wzdłuż obu brzegów rzeki.

Po kilku minutach spaceru naszym oczom ukazuje się kolejny wspaniały plac.

Place de Quinconces

12-hektarowy plac przez cały rok jest miejscem targów oraz wydarzeń sportowych i artystycznych. Z racji tego, że położony jest blisko ważnego węzła komunikacyjnego Bordeaux, cały czas płynie przez niego strumień mieszkańców miasta oraz turystów zmierzających, między innymi, do jego zachodniego krańca, gdzie usytuowany jest…

Monument aux Girondins

Pomnik pochodzi z lat 1894-1902 i upamiętnia Żyrondystów (ugrupowanie polityczne w XVIII-wiecznej Francji), których aresztowano i zgilotynowano po rewolucji francuskiej.

U podstawy konstrukcji zobaczymy dwa symetryczne baseny z rzeźbami z brązu i fontannami, nad którymi wznosi się 43-metrowa kolumna zwieńczona figurą statuy wolności zrywającej łańcuchy.

Monument aux Girondins

Element kolumny

Spod pomnika prowadzi nas Cours du Maréchal Foch na północ, aż do…

Jardin Public

W XVIII wieku, na granicy Bordeaux wyznaczono 10-hektarowy teren, na którym zaplanowano powstanie ogrodów miejskich. Wewnątrz, prócz trawników, drzew i krzewów urządzono także zbiorniki wodne, a cała okolica służyła jako miejscówka na uroczystości publiczne oraz bale miejskie.

Ogrody przeorganizowywano w XIX wieku tworząc nowe alejki i szklarnie, montując figury. Dziś jest to ulubione miejsce na spotkania na łonie natury oraz organizację koncertów i zabaw publicznych w mieście.

Ławeczka w ogrodach

Ogrody publiczne

Wychodząc z ogrodów w kierunku południowo-zachodnim idziemy ulicą Rue Duplessy, skręcamy w prawu w Rue Fondaudège, a z niej w Rue Sansas, która po kilkudziesięciu metrach doprowadzi nas do…

Palais Gallien

Ruiny rzymskiego amfiteatru to dziś ledwie kilka łuków w otoczeniu współczesnej tkanki miejskiej, jednak warto przyjrzeć się bliżej jedynemu tak wiekowemu zabytkowi w Bordeaux i docenić kunszt architektury starożytnej. Dwupoziomowe arkady budowano naprzemiennie z cegły i kamienia, a część konstrukcji stworzono z drewna. Amfiteatr prawdopodobnie zniszczono podczas najazdów Franków na Galię w III wieku.

Palais Gallien

W drodze przez miasto

Wracamy na Rue Fondaudège. Idziemy na południowy wschód, mijamy Place Tourny, od którego ulica zmienia nazwę na Allées de Tourny i wiedzie nas prosto w okolice…

Grand Théátre

Budynek XVIII-wiecznego teatru, z neoklasycystyczną fasadą wykończoną 12 olbrzymimi kolumnami korynckimi, miał służyć jako „świątynia Sztuki i Światła”. Dziś jest siedzibą Opery Narodowej oraz Baletu Narodowego.

I tu właściwie można by zakończyć zwiedzanie miasta. Koneserom wina Bordeaux poleca się także wizytę w La cite de Vin, czyli centrum kulturalnym poświęconym dziedzictwu wina.

Za jedną z atrakcji uznaje się też most Jacques Chaban-Delmas, czyli najdłuższy most w Europie z możliwością uniesienia wertykalnego (położony na północ od centrum Bordeaux).

Informacje praktyczne

Tanie loty do Bordeaux

Obecnie jedynym niskobudżetowym połączeniem lotniczym pomiędzy Polską a Bordeaux jest lot Ryanairem z Krakowa. Loty realizowane są dwa razy w tygodniu: w poniedziałki i piątki, a ich ceny rozpoczynają się od 78 zł za wyprawę w dwie strony.

Do niedawna inną opcją był lot Wizz Airem z warszawskiego Okęcia, jednak połączenie to zostało zawieszone w zimowym rozkładzie lotów i nie wiadomo, czy wróci w kalendarzu wiosennym.

Na rogu ulic

Z lotniska do miasta

Z lotniska w Bordeaux do centrum miasta (stacja końcowa to dworzec kolejowy Saint-Jean) najtaniej dostaniecie się miejskim autobusem linii 1+. Autobusy kursują bardzo często, w zależności od pory dnia co 10-20 minut i są dość tanie – 1,70 € za bilet w jedną stronę. Jeśli planujecie częściej korzystać z komunikacji miejskiej, możecie nabyć bilet 24-godzinny za 5 €. Bilety do kupienia w automacie na przystanku – tuż przed lotniskowym terminalem.

Rozkład i trasę autobusu 1+ znajdziecie tutaj.

Ponieważ podróż autobusem miejskim trwa dość długo (50-55 minut), dla tych, którym się bardziej śpieszy i cenią sobie większą wygodę, jest alternatywna metoda dotarcia na dworzec Saint-Jean:  bezpośredni autobus „30’Direct”. Jak łatwo rozszyfrować po nazwie – przewoźnik zapewnia, że odcinek z lotniska do dworca zostanie pokonany w 30 minut. Nie testowaliśmy, więc nie możemy potwierdzić. Pewnie domyślacie się, że odstraszyła nas cena: 8 € za bilet w jedną stronę 🙂

Możliwość zakupu biletu online i rozkład jazdy dostępny na tej stronie.

Pieta w kościele św. Michała